Krassen op de hiel

Door onze redactie wetenschap (NRC)

Rotterdam, 24 november 2005. Bij een opgraving in Soleto, Zuid-italië, is een fragment gevonden van een Griekse vaas met daarop gekrast de oudste kaart van de klassieke oudheid, uit de zesde eeuw voor Christus. Het gat om een hart van Zuid-Italië met dertien puntjes met Griekse plaatsnamen. De zeeën om het gebied zijn aangegeven met golflijntjes. De vondst is het eerste directe bewijs dat ook de Grieken al vroeg kaarten maakten. De oudste bekende klassieke kaarten waren Romeins.

De kaart is al in augustus 2003 gevonden door de aan de Universiteit van Montpellier verbonden Belgische archeoloog Thierry van Compernolle. De vondst werd echter geheimgehouden omdat het een vervalsing kon zijn. Die mogelijkheid lijkt nu uitgesloten. De kaart dook deze week op in de Britse pers. Eerder dit jaar werd in Montpellier een - onopgemerkt gebleven - wetenschappelijk congres gewijd aan het scherfje. Het scherfje heeft de grootte van een postzegel. Waarschijnlijk stond op de vaas een compleet overzicht van Zuid-Italië. De kaart is ook interessant voor de geschiedenis van de Griekse migratie naar het gebied, omdat er tot nu toe onbekende plaatsnamen worden vermeld.

De scherf is niet de oudste kaart ter wereld. Dat is een 4.000 jaar oud kleitablet uit Kirkuk (Irak) met daarop een rivier en twee heuvels.

---