Wachttoren in de Leidsche Rijn
UTRECHT, 7 Nov. In de nieuwbouwlocatie
Leidsche Rijn (gemeente
Utrecht) zijn onlangs de
resten gevonden van een wachttoren
uit de Romeinse tijd. Tot nu
toe waren wachttorens als onderdeel
van een grensbewaking alleen
bekend van de Romeinse
noordgrens in Engeland (Hadrian's
wall) en de Romeins limes
tussen Rijn en Donau in Zuid-Duitsland.
De vondst is vandaag
bekendgemaakt door het Archeologisch
en Bouwhistorisch Centrum
van de gemeente Utrecht.
Uit de vondst blijkt dat de
noordgrens van het Romeinse
Rijk, die vanaf circa 50 na Christus
langs de Rijn liep, veel intensiever
bewaakt werd dan tot nu gedacht.
De zuidoever werd niet alleen bewaakt
met om de zes tot acht km
een fort (castellum) zoals in Vechten,
Utrecht, De Meern, Alphen en
Woerden, met ieder een garnizoen
van zo'n 400 soldaten. Nu
blijken er dus ook wachttorens te
zijn, die om de 500 à 1500 meter in
bochten van de rivier lagen en als
waarschuwingsposten fungeerden.
De torens werden bemand
vanuit de naburige forten. De
grens hield stand tot circa 260 na
Christus.
Vorig jaar hadden de betrokken archeologen in nabij gelegen oude rivierbochten al resten gevonden die op een wachttoren konden wijzen, maar die uitleg werd onwaarschijnlijk geacht omdat deze torens niet bekend waren langs de Rijn. Met de nieuwe, onmiskenbare wachttorenvondst is deze interpretatie echter zeer waarschijnlijk geworden, waarmee Leidsche Rijn dus in één klap al drie wachttorens telt. Eerder werd ook vermoed dat bepaalde vondsten' in Valkenburg (ZH) resten van een wachttoren vormden.
Van de wachttoren (330x330 cm)
zijn de resten van de vier vierkanten
eiken hoekpalen (30x30cm) teruggevonden,
met een lengte van
ongeveer 80 centimeter. Deze
stammen uit de tweede bouwfase
van de teren, circa 100 na Christus.
Er zijn op de zelfde plek echter
ook duidelijke vloerresten van
een iets kleinere, oudere toren
(270x270cm) gevoqden, uit circa 50
na Christus, mogelijk zelfs iets
eerder. Om de oudste toren lag
een diepe V-vormige gracht met
scherpe staketsels. "Het beeld van
de Romeinse grens in de eerste
eeuwen was tot nu toe nogal vredig",
aldus de verantwoordelijke
archeoloog Erjk Graafstal, "maar
toen ik die scherpe palen in die
gracht zag, dacht ik: die Romeinen
hebben hier niet rustig geslapen!"
Ook de versterkte gracht is
een unieke vondst De latere, grotere
toren werd omringd door een
ondiepere gracht.