Lijst van artikelen: D

ClijstE

Daciaprovincie van het romeinse Rijk in Roemenië
Daciërsthracisch volk
Dactylusgriekse versmaat
Dadusakoning v.Esnunna (na 1800 vC)
Daedalusathener die Labyrinth bouwde en als 1e vloog
Dagangod van Terqa en Mari, vader van Baäl
Dahsjuregyptische necopool ten zuiden van Sakkara
Dalmatiaromeinse provincie in Kroatië
Damascusstad in Syrië
Damascusgeschriftjoods sectarisch geschrift in het hebreeuws
Damasus Ibisschop van Rome en auteur ( -384 nC)
Damianuszie Cosmas
Damnatio memoriaeverdoeming v.d.nagedachtenis
Damocles hoveling van Dionysius I v.Syracuse (4e eeuw vC)
Damon van Athenesofist en muziektheoreticus (5e eeuw vC)
Damon van SyracusePythagoreïsch wijsgeer (4e eeuw vC)
Damophonpeloponnesisch beeldhouwer (2e eeuw vC)
Damu1. sumerische vegetatiegod 2. god van Isin, arts
Danzoon van aartsvader Jakob (b)
Danaëdochter v.Acrisius, raakte zwanger van Zeus d.m.v. gouden regen, moeder v.Perseus
Danaërs verzamelnaam v.d.Grieken bij Troje
Danaïden50 dochter van Danaüs vermoordden hun echtgenoten in de huwelijksnacht
Danaüsvader v.50 dochters; stichtte burcht v.Argos
Danelhoofdpersoon v.e.verhaal uit Ugarit
Daniëlbijbels hoofdpersoon in bijbelboek
Daniëlbijbelboek
Danuviuslatijnse naam voor de rivier de Donau
Daphnaeegyptische stad in de Nijldelta (Tachpanches)
Daphnemeisje op wie Apollo verliefd was, veranderde in een laurier
Daphnevoorstad van Antiochië in Syrië
Daphnisbouwmeester v.d.Apollotempel in Didyma (ca.300 vC)
Daphnisschaapherder op Sicilië
Dapurstad in Palestina
Darabgirdplaats in de zuidiraanse provincie Fars
Darband-i Gawrplaats in de zuiden v.Kurdistan
Dardanistamnaam
Dardaniaromeinse provincie in het vroegere Joegoslavië
Dardanusgriekse stad aan de Hellespont
Dardanusstamvader van de Trojanen
Darestrojaanse priester van Hephaestus
Dariek of Dareikeperzische gouden munt
Darius Iroemruchtste perzische koning (522-486)
Darius IIkoning van het perzische rijk (423-404)
Darius IIIlaatste koning uit de dynastie der Achaemeniden (335-331)
Darnisstad in N-Afrika
Dascylium2 griekse steden in Klein-Azië
Datisperzische veldheer in Perz.Oorlog in 490 vC
Dau Dukhtarrotsgraf op de grens v.d.iraanse provincie Fars
Davidkoning van Israël
Dea Diaromeinse vruchtbaarheidsgodin
De Dertiggroep van oligarchen die in 404 vC een schrikbewind voerden
De muur van Antoninusromeinse muur in N.Britanniaup
Debirkanaänitische stad bij Hebron
Debora1. voedster van Rebekka 2. joodse profetes (b)
Decaloogjoodse tien geboden
Decebalus koning v.d.Daciërs (2e helft 1e eeuw nC)
Deceleaattische deme ten noorden van Athene
Decemviriromeinse colleges van 10 leden
Decentius Magnus romeinse Caesar (350-353)
Decimus Magnus Ausoniusdichter v.gallische oorsprong (ca. 310 nC-393 nC)
Deciusromeinse plebejische gens
Trajanus Deciusromeinse keizer (249-251)
Declamatioretorisch oefenstuk bij de romeinen
Decretumofficieel besluit van overheidscollege; besluit van keizer
Decumatenlandzie Agri Decumates
Decuriocommandant v.e.ruiterafdeling; gemeenteraadslid
Defixionum tabellaebepaalde documenten uit de magie
Deïaniravrouw v.Heracles verantwoordelijk voor zijn dood
Deïdamiabij Achilles moeder van Neoptolemus
Deiotaruskoning van de verenigde Galaten (1e eeuw vC)
Deïphobusdappere zoon van koning v. Troje, Priamus
Deir el-Bahriberoemde egyptische tempel bij Thebe
Dejokeseerste koning v.d. Meden
Deliabelangrijkste Apollofeest op Delus
Delilavrouw die Simson verleidt
DeliumApollo-heilgdom en dorpje in Boeotië
Delmatius halfbroer en neef van Constantijn de Grote (ca. 330 nC)
Delphidorp in Phocis
Deluseiland behorend tot de Cycladen
DemadesAthener van geringe afkomst die door redenaarstalent een invloedrijk politicus werd
Demaratus koning van Sparta (510-491)
Demewoonkern in Attica
Demeter (kort) godin van de landbouw
Demetergodin van de landbouw
Demetriashellenistische stad in Thessalië
Demetrius Cynicusgrieks cynisch wijsgeer (1e eeuw vC)
Demetrius Ixiongrammaticus (2e eeuw vC)
Demetrius Lacongrieks epircureïsch wijsgeer (1e eeuw vC)
Demetrius van Apameaarts (ca. 100 vC)
Demetrius van Callatishistoricus en geograaf (ca. 200 vC)
Demetrius van Magnesiageleerde (1e eeuw vC)
Demetrius van Scepsisgeleerde (ca. 200-130)
Demetriusonbekende auteur v.e.belangrijk tractaat 'Peri hermeneias'
Demetriusjoodse geschiedschrijver (3e eeuw vC)
Demetriusnaam van 2 Macedonische en 3 Syrische koningen
Deminutio capitisvermindering van het burgerrecht van een vrij man
Demioerghoge magistraat; Schepper
Democedesberoemd arts (2e helft 6e eeuw vC)
Demochares atheense politicus en geschiedschrijver (355-275)
Democratieheerschappij van het volk
Democritusgrieks wijsgeer, grondlegger van het Atomisme (ca. 460-ca.400 vC)
Demodocusblinde zanger aan het hof van koning Alcinoüs v.d.Phaeaken
Demonbovennatuurlijk wezen van lagere orde dan goden
Demonaxgrieks cynisch wijsgeer (2e eeuw nC)
Demophon1. zoon v.koning v.Eleusis 2. zoon van Theseus
Demosthenesatheense redenaar en politicus (384-322)
Demosthenesatheense veldheer tijdens de pelop.oorlog
Demotischbijzonder taalstadium en bijzondere schriftvorm v.h.Egyptisch
Denariusromeinse zilveren munt
Tentyra/Denderastad in Egypte ten noorden van Thebe
Dentatusromeins cognomen van de gens Siccius en Curius
Deportatioverbanning
Depositio ad sanctoshet zich laten begraven bij het graf v.e.martelaar
Dermesopotamische stad
De Dertig groep van oligarchen die in 404 vC een schrikbewind voerden
Deucalionmet Pyrrha, zijn vrouw, als enige op aarde overgebleven
Deus ex machinagod die het einde van een toneelstuk oplost
Deuteronomium5e Bijbelboek
Devotioplechtige ten-dode-wijding van een romeinse legeraanvoerder
Dexippusgrieks staatsman en geschriedschrijver (3e eeuw vC)
Diaconissavrouw die in de christelijke kerk met liefdezorg belast was
Diaconusman die in de christelijke kerk met inzamelen en uitdelen van aalmoezen belast was
Diadochengeneraals van Alexander de Grote die na zijn dood om de heerschappij streden
Diadochusbisschop van Photice (400-486 nC)
Diaeresisrust in de metriek
Diagorasgriekse lierdichter (5e eeuw vC)
Diakenman die in de christelijke kerk met inzamelen en uitdelen van aalmoezen belast was
Dialecticafilosofische methode, logica
Dialooggesprek, tweespraak, literair genre
Dianaitalische maangodin, Artemis
Diasporaverspreid wonen van joden te midden van andere volkeren
Diatessaronevangeliënharmonie, doorlopend verhaal
Diatribelos gecomponeerde populaire voordracht, literair genreup
Diaulushardloopwedstrijd
Dibonstad in Palestina
Dicaearchusgrieks wijsgeer en geleerde, leerling van Aristoteles (ca. 340-ca.280 vC)
Dicta Catonisverzameling van 144 latijnse zedespreuken (3e eeuw nC)
Dictatorbij Romeinen buitengewone magistraat met imperium
Dictynna(Δίκτυννα), cultusnaam v.d.kretenziche godin Britomartis
Dictysgefingeerde auteur v.e.Ἐφημερὶς τοῦ Τρωικοῦ πολέμου (Dagboek v.d.trojaanse oorlog)
Didacheanoniem christelijk geschrift
Didascalia apostolorumoude katholieke leer
Didascalieinstuderen van een koor
Didius Julianusromeins keizer (193)
Didophenicische stichteres van Carthago
Didymaorakelheiligdom in het westen van klein-Azië
Didymus Chalcenterusbelangrijkste griekse filoloog v.d.1e eeuw vC
Didymus Claudiusgrammaticus (1e eeuw nC)
Didymus de blindealexandrijns theoloog (ca. 313-398)
Dies fastusdag waarop het geoorloofd was recht te spreken
Dies festaeromeinse feestkalender
Digammazesde letter van het griekse alfabet; later alleen letter waarmee geteld werd
Digestadeel van het Corpus iuris civilis
Dijalazijrivier van de Tigris
Dikegriekse personificatie van de gerechtigheid
Dilbatstad in Mesopotamië
Dinarchusredenaar (4e eeuw v.C.)
Dinosgrieks mengvat
Dio Cocceianus van Prusa Chrysostomusgriekse redenaar en wijsgeer (ca.40-120 nC.)
Diozwager en later schoonzoon van de syracusaanse tiran Dionysius I (410-354)
Dioceesjurisdictiegebied van de bisschop
Dioclesberoemd grieks arts (4e eeuw v.C.)
Diocletianusromeins keizer (284 - 305)
Diodorus Cronusgrieks wijsgeer uit de school van Megara (ca.300 v.C.)
Diodorus Siculusgeschiedschrijver (1e eeuw vC)
Diodorus van Sinopeblijspeldichter (3e eeuw vC)
Diodorus van Tarsusexegeet uit de school van Antiochië (4e eeuw nC)
Diodotus 1. grieks generaal 2. satraap van Bactrië en Sogdiana
Diogenes Laërtiusbiograaf (3e eeuw nC.)
Diogenes van Apolloniaionische natuurfilosoof (ca.460-390 vC)
Diogenes van Oenoandaepicureïsch wijsgeer (2e eeuw nC)
Diogenes van Seleucia (Babylon)stoïcijns wijsgeer (240-150 vC)
Diogenes van Sinopeberoemd cynisch wijsgeer (400-325 vC)
Diogenianusgrammaticus (2e eeuw nC)
Diognetusbriefkort christelijk apogetisch geschrift
Diomedes1. wrede zoon v.Ares fokte mensenverslindende paarden
2. koning van Argos, vocht met Odysseus mee in de Trojaanse oorlog
Diomedesgrammaticus (4e eeuw nC)
Dione (kort)1e echtgenote van Zeus, moeder van Aphrodite
Dione1e echtgenote van Zeus, moeder van Aphrodite
Dionysiaatheens religieus feest
Dionysius Itiran van Syracuse van 405 tot 367
Dionysius IItiran van Syracuse van 367 tot 344
Dionysius Periegetesgrieks dichter van een leerdicht (2e eeuw nC)
Dionysius Thraxgrammaticus (ca. 170-ca. 90)
Dionysius van Byzantiumgrieks geografisch schrijver (2e eeuw nC)
Dionysius van HalicarnassusGeschiedschrijver (1e eeuw v.C.)
Aelius Dionysiuslexicograaf (2e eeuw n.C.)
Dionysius van Alexandriëgrieks kerkelijk schrijver (3e eeuw nC)
Dionysius1e bisschop van Parijs (ca. 250 nC)
Dionysiusbisschop van Rome (259-268)
Dionysius de Areopagietpseudoniem van christelijk auteur (5e eeuw nC)
Dionysus (kort)griekse god van de levenssappen en wijn
Dionysusgriekse god van de levenssappen en wijn
Diophantusbelangrijkste griekse wiskundige (3e eeuw nC)
Dioscorides1. griekse epigrammendichter (ca. 230 vC)
2. arts en farmacoloog (1e eeuw nC)
Dioscurende tweeling Castor en Polydeuces, zonen van Zeus, beschermers van zeelieden
Diotimapriesteres uit Mantinea (5e eeuw vC)
Diphilusdichter van de z.g. Nieuwe Komedie (4e eeuw vC)
Diptychaschrijftafeltjes van hout, ivoor of metaal
Dipylon-poortnoordwestelijke en belangrijkste poort van Athene
Dipylon-vazengeometrische grafkruiken (8e eeuw vC)
Dircevrouw van de thebaanse koning Lycus
Dislatijnse naam van Pluto
Dis (kort)latijnse naam voor Pluto, god v.d.onderwereld
Disciplina arcanihet gebruik dat christenen cultische handelingen geheim hielden
Discusplatte ronde werpschijf
Discus van Phaestusronde schijf beschreven met tekst
Discuswerperberoemd beeld van Myro
Dissoi logoiverzameling van argumenten m.b.t. leer v.Pythagoras (400 vC)
Disticha Catonisverzameling van 144 latijnse zedespreuken (3e eeuw nC)
Distichontechnische term voor een verbinding v.2 versregels
Dithyrambekoorlied met fluitbegeleiding ter ere v.Dionysus
Diviogallo-romeinse stad in Gallia (Dijon)
Divitiacus 2 gallische vorsten (1e eeuw vC)
Divodurumgallo-romeinse stad aan de Moezel (Metz)
Diyllusgriekse geschiedschrijver (3e eeuw vC)
Djedetegyptische stad (Mendes)
Djeduegyptische hoofdstad van de 9e gouw (Bousiris)
Djemdet Nasrmesopotamische stad
Djeser2 egyptische farao's
Docetenchristelijke richting die aannam dat Jezus op aarde een schijnlichaam had
Dochmiusgriekse versvoet
Doclearomeinse stad in Montenegro (Dukla)
Dodenboekverzameling van egyptische toverspreuken
Dodenschipschip dat de egyptische dode in het graf meegegeven werd
Dode Zeebinnenzee in Palestina
Dodonaheiligdom in Epirus
Dolabellaromeins cognomen in een tak van de gens Cornelia
DolicheGriekse stad in Syrië
Dolichenuscultusnaam van de romeinse oppergodin Iuppiter
Dolontrojaanse spion in het griekse kamp
Domitia Longina dochter van Domitius Corbulo, vrouw v.keizer Domitianus
Domitianusromeins keizer (81 - 96)
Flavia Domitilla vrouw v.Vespasianus (gest.ca.68 nC)
Domitius Ahenobarbus politicus ca.160-104 v.C.
Domitiusromeinse plebejische gens
Domnica vrouw van keizer Valens (4e eeuw nC)
Domusromeinse huis
Domus Aureapaleis van keizer Nero
Donatismechristelijke afscheidingsbeweging (4e eeuw nC)
Donativumbuitengewone aanvulling op het soldij van een soldaat
Aelius Donatusberoemdste grammaticus van de 4e eeuw nC
Tiberius Claudius Donatusauteur van commentaar op de Aeneis (eind 4e eeuw nC)
Doopchristelijke rituele reiniging
Doopsymboolgeloofsbelijdenis, uitgesproken bij christelijke doop
Doroude kanaänitische stad aan de Middellandse Zee
Doriërsgriekse stam die rond 1180 v.C. Griekenland binnentrok
Dorieus zoon v.d.spartaanse koning Anaxandridas
Dorisdochter van Oceanus en moeder v.d.Nereiden
Dorislandschap in N.Griekenland en Klein-Azië
Dorischgrieks dialect
Dorische zuilde simpelste soort zuil v.e. griekse tempel
Dorotheusgriekse auteur van een astrologische leerdicht (1e eeuw nC)
Dositheus van Pelusiumgriekse astronoom (3e eeuw vC)
Dositheus Magisterauteur van latijnse grammatica (4e eeuw nC)
Dositheusgnosticus (2e eeuw nC)
Dothanstad ten noorden van Sichem in Palestina
Doxographigriekse auteurs over de leerstellingen der filosofen
Doxologielofprijzing van God in bepaalde formules
Drachmeattische zilveren munt
Dracooudste ons bekende atheense wetgever (ca.624 vC)
Drama1. opvoering v.toneelstuk 2. toneelstuk
Drehempuinheuvel bij Nippur in Mesopotamië
Drepanumhavenplaats in W.-Sicilië (Trapani)
Driekeizerjaar het jaar 69 nC waarin Galba, Otho en Vitellius keizer waren
DriemanschapZie Triumviraat
Drietandvork met 3 tanden, o.a.attribuut van Poseidon
Drievoetbij de Grieken alles wat op 3 poten stond
Drobetastad in Dacië (Roemenië)
Druïdenpriesterkaste bij de Kelten
Drusilla joodse echtgenote v.d.romeinse landvoogd Felix
Nero Claudius Drusus Germanicus zoon van Livia, broer van keizer Tiberius (38-9 vC)
Drusus Iulius Caesar enige zoon van keizer Tiberius (13 vC-23 vC)
Drusus Iulius Caesar zoon van Germanicus en Agrippina maior, broer v.keizer Caligula (8-33 nC)
Dryadenbosnimfen
Dryopelegendarische dochter van thessalische koning Dryops
Dubisrivier in Frankrijk (Doubs)
Dubrisromeinse stad in Engeland (Dover)
Duilius romeinse plebejische gens
Dukkani Daudmedisch rotsgraf in West-Iran
Dulichiumeiland ten westen van Griekenland
Dumnorix aanzienlijke Haeduër (1e eeuw vC)
Tammuz/Dumuzigod uit Mesopotamië
Duoviribuitengewoon romeinse ambtelijk college van 2 man
Dupondiusromeinse munt ter waarde van 2 as
Dura-Europosstad aan de Eufraat in Syrië
Durisattische vazenschilderbeeldhouwer (5e eeuw vC)
Durisgriekse staatsman en auteur (340-270)
Duriusbelangrijke rivier op het iberische schiereiland (Duero)
Dur-Kurigalzupuinheuvel van stad in Mesopotamië
Durocorturumgallo-romeinse stad in Gallia (Reims)
Durostorumromeinse stad in Bulgarije (Drastar-Silistra)
Dur-Sarrukinstad in Assyrië
Dur-Untashoofdstad van Elam (Tchoga Zanbil)
Dusaresvoornaamste god v.d.Nabateeën, vegetatiegod
Dynastieindeling v.d.Egyptische geschiedenis
Dyrrachiumgriekse stad op de kust van Ilyrië (Epidamnus)
ClijstE