Cumae

akropolisCumae (Κύμη), oudste en meest noordelijke griekse kolonie op het vasteland van Italië, gelegen op de kust van Campanië ca. 18 km ten westen van Napels; thans Cuma. Cumae werd ca. 750 vC gesticht door ionische kolonisten uit Chalcis en Eretria, die te voren een nederzetting op Aenaria hadden gehad. De stad stichtte op haar beurt in de 7e eeuw Neapolis. Ca. 525 sloegen de bewoners met succes een aanval van de Etruriërs af (Aristodemus), die nogmaals in 474 vC verslagen werden in de zeeslag bij C. In 421 vC veroverden de Samnieten de stad, in 334 werd ze een met Rome verbonden civitas sine suffragio, waar in 180 vC het latijn als officiële taal werd ingevoerd. Agrippa bouwde in 37 vC het hele gebied van C. uit tot één grote vlootbasis (Misenum).

Door C. is het griekse alfabet van Chalcis de moeder van het etruskische en van vele andere italische alfabetten geworden; waarschijnlijk heeft de stad ook een belangrijke rol gespeeld bij de verbreiding van de griekse goden en hun erediensten over het italische schiereiland.

Sinds 1852 is C. voorwerp geweest van intensief archeologisch onderzoek. Op de acropolis liggen de resten van twee archaïsche tempels, die in de laat-romeinse tijd tot christelijke basilica's verbouwd zijn. Het laagstgelegen heiligdom, dat van Apollo, is door een sinds 1925 blootgelegde, 130 m lange, in de rotsen uitgehouwen trapeziumvormige corridor verbonden met een grot die door sommigen geïdentificeerd wordt met de grot van de Sibylle van C. Aan de voet van de acropolis bevindt zich de agora c.q. het forum (ca. 50 x 120 m) met overblijfselen van romeinse bouwwerken. De oudste van de uitgestrekte necropolen dateren uit de 8e en 7e eeuw vC.


Lit. J. Weiss (PRE 11, 2476-2478). W. Johannowski (EAA 2, 970-973). [Nuchelmans]



Klik hier voor een uitgebreidere beschrijving.

Kaart