Spina

kaartSpina, oude etruskische stad in de Po-delta, gelegen ca. 30 km ten noorden van Ravenna aan de antieke kust van de Adriatische Zee, die ter plaatse ca. 10 km ten westen van de huidige kustlijn liep. Hier vestigden zich in de 6e eeuw vC Etruriëers, misschien in een reeds bestaande nederzetting. De stad, die ook een belangrijke griekse bevolkingsgroep herbergde, dankte haar grote bloei, die in de 5e eeuw vC viel, aan de levendige transito-handel tussen de Etruriërs in de Po-vlakte en Griekenland, met name Athene. Hiervan getuigt de grote hoeveelheid uit Attica geïmporteerde roodfigurige ceramiek van eminente kwaliteit en met schilderingen van de beroemdste vazenschilders (o.a. de schilder van Brygus, die van Cleophon, de Niobiden-schilder en de Penthesileaschilder) die bij opgravingen aan het licht is gekomen, naast bronzen beeldjes en eenvoudiger vaatwerk van inheems fabrikaat.

De herontdekking van de antieke stad in de lagune is een gecompliceerde aangelegenheid geweest. Nadat in 1922 bij normalisatie-werkzaamheden de uitgestrekte necropool gevonden was, waarin successievelijk meer dan 4000 graven blootgelegd konden worden, slaagde men pas in 1956, door toepassing van een vernuftige bezaaiingsmethode en daaropvolgende luchtfotografie, erin de plaats van de stad zelf vast te stellen. Deze was gebouwd volgens het 'dambordpatroon' (Hippodamus) en werd door kanalen doorsneden.

In de loop van de 4e eeuw vC zette de neergang van S. in, als gevolg van de expansie van de Galliërs in de Po-vlakte en vermoedelijk ook in verband met wijzigingen van de waterstand in de delta. Het einde kwam door een beleg van de Galliërs ca. 300 vC.

De rijke archeologische vondsten zijn ondergebracht in een speciaal daartoe ingericht museum te Ferrara.


Lit. H. Philipp (PRE 3A, 1781-1783). N. Alfieri/P. Arias (EAA 7, 446-453). - N. Alfieri/P. Arias/M. Hirmer, S. Die neuentdeckte Etruskerstadt und die griechischen Vasen ihrer Graber (München 1958). N. Alfieri/P. Arias, S. Guida al Museo Archeologico in Ferrara (Florence 1960). S. Aurigemma, Scavi di S. La necropoli di S. in Valle Trebba (Rome 1960-1965). [Nuchelmans]


Kaart