Cista

Cista (Κίστη),

(1) in het gewone spraakgebruik van Grieken en Romeinen een meestal rond, van tenen gevlochten mandje met deksel, later ook een doosje of kistje van hout of metaal.

(2) C. mystica, in de Dionysus- en Demetercultus de korf of kist waarin de heilige symbolen van de mysteriën werden bewaard.

(3) In de archeologie is c. een technische term voor een cilindervormige, gewoonlijk bronzen doos ter bewaring van kleren, boeken en toiletgerei. Bekend zijn de fraaie etruskische c.e, die dikwijls versierd zijn met graveerwerk; het grootste en beroemdste exemplaar is de z.g. c. Ficoroni (EAA 3, plaat tegenover blz. 646; totale hoogte 74, diameter 35 cm), door een zekere Novius Plautius te Rome ca. 300 vC vervaardigd, in 1738 te Palestrina gevonden, vervolgens in het bezit van de verzamelaar Ficoroni (1664-1747) en thans in het Museo di Villa Giulia te Rome; de gravering stelt een scène uit de Argonautentocht voor, de strijd tussen koning Amycus en Polydeuces.

cista


Lit. A. Man (PRE 3, 2586-2606). G. Mansuelli (EAA 2, 694-696). L. Guerrini (EAA 3, 647v). - F. Behn, Die Ficoronische C. (Rostock 1907). E. Fiehl, Die Ficoronische C. und Polygnot (Tübingen 1913). [Nuchelmans]


Register