Aelius


munt
Munt van de gens Aelia
Links: Diana met diadeem, tekst BALA P
Rechts: Diana op een tweespan met tekst C.ALLI
Aelius, naam van een romeinse plebejische gens, waarvan vele leden bekend zijn vanaf de 4e eeuw vC tot het einde van het Rijk. Tot de gens Aelia behoorden onder meer de families der Paeti, Tuberones, Galli en Lamiae. In de keizertijd werd de naam o.a. gedragen door de keizers Hadrianus en Commodus, de beruchte Seianus, de sofist Aristides en de grammatici Herodianus en Donatus.
De belangrijkste Aelii uit de tijd van de republiek waren:

(1) Publius Aelius Paetus, in 204 vC aediel, 203 praetor, 202 magister equitum, 201 consul, 199 censor. Hij stierf in 174 aan de pest.


(2) Sextus Aelius Paetus Catus, broer van bovengenoemde, in 200 aediel, 198 consul, 194 censor. Hij was een beroemd jurist en schreef een invloedrijk maar verloren gegaan verzamelwerk, Tripertita (Drieluik) getiteld, dat de tekst van de Leges XII Tabularum, commentaren daarop en beschouwingen over het procesrecht bevatte en later bekend stond onder de naam Ius Aelianum.


(3) Lucius Aelius Tubero, vriend van Cicero en in 58 vC legaat van diens broer Quintus in de provincie Asia. Hij was een aanhanger van Pompeius, maar werd in 48 door Caesar begenadigd.


(4) Quintus Aelius Tubero, zoon van bovengenoemde. Hij was een bekend rechtsgeleerde en schreef ook een geschiedenis van Rome (Historiae) in minstens 14 boeken, waarvan slechts fragmenten, onder meer citaten bij Livius, tot ons zijn gekomen.


Lit. Fragmenten bij H. Peter, Historicorum Romanorum Reliquiae 2 (Leipzig 1914). - GRL 1 4 (München 1927) 321-323.


Lijst van Auteurs


(5) Lucius Aelius Stilo Praeconinus uit Lanuvium, ca. 154-90, de eerste romeinse filoloog van betekenis. Cicero en Varro waren zijn leerlingen en zijn op de leer van de Stoa gebaseerde methode had grote invloed op de volgende generaties. Hij schreef commentaren op de taal van de Leges XII Tabularum en de Carmina Saliorum (Saliërs) en bezorgde kritische edities van Ennius en Lucilius. Van de 130 destijds aan Plautus toegeschreven toneelstukken verklaarde A. er niet meer dan 25 voor echt. Hoewel zelf geen redenaar, stelde hij wel redevoeringen voor anderen op.


Lit. Fragmenten bij H. Funaioli, Grammaticae Romanae Fragmenta 1 (Leipzig 1907) 51-76. - GRL 1 (München 1927) 232-234. [Nuchelmans]


Lijst van Namen