Papirius

Papirius, naam van een romeinse gens, die haar naam gaf aan de tribus Papiria. Haar voornaamste families zijn de plebejische Carbones en de patricische Cursores.

(1) Gaius Papirius Carbo, bekend redenaar, die Lucius Opimius verdedigde na de moord op Gaius Gracchus (121 vC), trachtte als volkstribuun (131 vC) het meermalen bekleden van dit ambt bij de wet mogelijk te maken, hetgeen mislukte. In 130 werd hij lid van de akkercommissie. Hij zou betrokken zijn geweest bij de moord op Scipio Aemilianus (129). Na zijn aansluiting bij de optimates werd hij consul (120). Aan een aanklacht door Licinius Crassus onttrok hij zich door zelfmoord (119).


Lit. F. Münzer (PRE 18, 2 (3), 1015-1020). - Id., Römische Adelsparteien und Adelsfamilien² (Stuttgart 1963) 110-114. T. Kotula, Einige Bemerkungen zu der tribus Papiria in den afrikanischen Inschriften (Klio 51, 1969, 277-285).

(2) Gnaeus Papirius Carbo vocht, na een roerig volkstribunaat (92 vC), als praetor in de bondgenotenoorlog (89/88). Veroordeeld wegens zijn aandeel in de samenzwering van Sulpicius Rufus (87), vluchtte hij, maar hielp nog in hetzelfde jaar Marius bij diens aanval op Rome. Door toedoen van Cinna samen met deze consul geworden (85 en 84), zette P. na Cinna's vermoording als consul sine collega de voorbereidingen voor de strijd tegen Sulla voort. Tijdens zijn derde consulaat samen met Marius (82) werd hij bij Faventia door de Sullani verslagen. Bij zijn terugkeer uit Afrika, waarheen hij gevlucht was, viel hij op Sicilië in handen van Pompeius; hij werd te Lilybaeum ter dood gebracht.

Lit. F. Münzer (PRE 18, 2 (3), 1024-1031).

(3) Gaius Papirius Carbo Arvina, zoon van Papirius, was waarschijnlijk volkstribuun in 90 vC. Hij steunde Cinna in de burgeroorlog en werd, wellicht omdat hij wilde overlopen naar Sulla, op gruwelijke wijze om het leven gebracht.

Lit. F. Münzer (PRE 18, 2 (3), 1031-1034).

(4) Lucius Papirius Cursor, romeinse held uit de tweede samnitische oorlog (326-304), waarin hij drie triomfen vierde. Hij was vijfmaal consul (326, 320, 319, 315 en 313 vC) en tweemaal dictator (325 en 310/309). Na de romeinse nederlaag bij Caudium (321) zou hij Luceria, Fregellae, Satricum en Longula veroverd hebben; zijn geschiedenis is echter vrij duister. Naast zijn militaire capaciteiten waren ook die op culinair en sportief gebied, alsmede zijn strengheid vermaard. Hij zou mede verantwoordelijk zijn voor de wet die slavernij wegens schulden praktisch onmogelijk maakte.

Lit. F. Münzer (PRE 18, 2 (3), 1039-1051).

(5) Lucius Papirius Cursor, zoon van vorige Papirius, overwon als consul (293 vC) de Samnieten bij Aquilonia en beëindigde tijdens zijn tweede consulaat (272) samen met Spurius Carvilius Maximus de tarentijnse oorlog. Aan hem dankte Rome zijn eerste zonnewijzer.

Lit. F.Münzer (PRE 18, 2 (3), 1051-1056). [A.J. Janssen]

Lijst van Namen