Bardesanes (Βαρδεσάνης; syrisch: Bar-Daisân) was van geboorte heiden. Een tijdlang leefde hij aan het hof van Abgar IX van Edessa (ca. 200) en hij stierf in 222. De christelijke traditie heeft hem steeds als gnosticus beschouwd. Tegenwoordig neemt men aan dat hij dichter bij de orthodoxie staat (hij zou geen aanhanger zijn van het eigenlijke gnostische dualisme). Zijn syrische geschriften werden door zijn leerlingen in het grieks vertaald. Bardesanes heeft (evenals zijn zoon Harmonius) talrijke hymnen geschreven waarvan Ephraem ons enkele fragmenten heeft bewaard. Als verdere geschriften worden o.a. vermeld: Dialogen tegen Marcion, boeken over de vervolgingen en een Geschiedenis van Armenië.
Men staat afwijzend tegenover de hypothese
dat hem de hymnen in de Acta Thomae en de Oden
van Salomo moeten worden toegeschreven. In de
syrische grondtekst bezitten we: Dialoog van het
Noodlot of Boek van de wetten van de landen.
Het christendom wordt bij Bardesanes een filosofie.
Astrologie (de invloed van de 'elementen') speelt
een belangrijke rol.
Lit. L. Cerfaux (RAC 1, 1180-86). F. Haase, Zur bardesanischen
Gnosis (TU 34, 4, 1910). Id., Neue Bardesanesstudien
(OChr 22-24, 1922-1924, 129-140). F. Nau, Bardésane. Le
livre des lois des pays (Paris 1931). H. H. Schaeder, Bardesanes
vom Edessa in der Überlieferung der griechischen und
der syrischen Kirche V.,KG 51, 1932, 21-74). H. J. W.
Drijvers, Bardaisan of Edessa (Assen 1966) [Bartelink]