Habakuk
Habakuk (hebr. hăbakkūk, naam van een tuingewas, LXX Ἀμβακουμ) wordt gerekend tot de z.g. kleine profeten. Het naar hem genoemde geschrift bestaat uit twee hoofdstukken met profetische uitspraken en een daaraan toegevoegde psalm. Over het persoonlijk leven van H. is niets bekend. Hij was betrokken bij de tempel en zijn woorden vertonen invloed van Jesaja. De datering is afhankelijk van de interpretatie van de Chaldeeën in 1,6. Indien daarmee de Babyloniërs ten tijde van Nebukadnezar II bedoeld zijn, moet men als terminus a quo de val van het assyrische rijk aannemen. H. zou dan een tijdgenoot en geestverwant van Nahum kunnen zijn.
De inhoud van het boek H. bestaat uit twee klachten
van de profeet en de antwoorden van God daarop
en drie hymnische beschrijvingen van een theofanie.
De volgorde van de woorden is geschikt met
het oog op liturgisch gebruik, hetzij reeds door de
profeet zelf, hetzij door de verzamelaar van zijn
uitspraken.
In de deuterocanonieke toevoegingen op het boek Dn wordt H. genoemd als degene, die Daniël in de leeuwenkuil op goddelijk bevel en na een wonderbaarlijke luchtreis met voedsel had bijgestaan. De profetieën van H. kwamen opnieuw in de aandacht omdat in de 1e grot van Qumran de hoofdstukken 1 en 2 werden teruggevonden, voorzien van een actualiserende commentaar (1QpHab). Deze commentaar interpreteert de tekst als betrekking te hebben op de strijd tussen de boze priester en de rechtvaardige leraar en zal geschreven zijn in de 2e helft van de 2e eeuw vC.
In het NT wordt 2,4b door Paulus geciteerd (Rom
1,17; Gal 3,11) als bewijsplaats voor de verkondiging
dat de rechtvaardige, d.i. degene die in Christus
de gerechtigheid Gods gelovig aanvaardt, alleen
door zulk een geloof zal leven.
Lit. Comm. Behalve de onder Kleine Profeten genoemde:
A. Edelkoort (Amsterdam 1937). W. Vischer (Neukirchen
1958). - H. Schmidt, Ein Psalm im Buche Habakuk (ZAW
62, 1949/50, 52-63). S. Mowinckel, Zum Psalm des Habakuk
(Theol. Zeitschrift Basel 9, 1953, 1-22). J. H. Easton, The
Origin and Meaning of Habakkuk 3 (ZAW 76, 1964, 144-171).
Over lQpH: Uitgave: M. Burrows, The Dead Sea Scrolls of
St-Mark's Monastery 1 (New Haven 1950 Pl. LV-LXI. Vertaling
en commentaar: A. S. van der Woude, Bijbelcommentaren
en Bijbelse verhalen (Amsterdam 1958) 29-45). - K.
Elilger, Studien zum Habakkuk-Kommentar von Toten Meer
(Beitr. hist. Theol. 15, 1953).
[Beek]