Tell es-Sawwān
Tell es-Sawwān, tell van ca. 230 x 110 x 3,5 m, gelegen
ca. 10 km ten zuidoosten van Samarra aan
de Tigris in Irak. Opgravingen, die
van groot belang zijn voor onze kennis van de prehistorie,
zijn sinds 1962 aan de gang. De resten worden
onderscheiden in zes lagen (I, II, IIIA, IIIB, IV,
V), waarvan I de vroegste is (de in Sumer 23, 1967,
168 n. 2 omgekeerde volgorde is later weer teruggedraaid;
zie Sumer 24, 1968, 3).
Laag I (midden 6e millennium vC). Een gegraven gracht, V-vormig en 3 m diep, omgaf een rechthoekige nederzetting met rechthoekige huizen van kleitichels, onder één waarvan ongeveer 130 graven werden aangetroffen. De graven bevatten dentalium schelpen, albasten en kornalijnen kralen en albasten statuettes, alsmede vaatwerk van steen, maar geen aardewerk.
Laag II lijkt op I, waarvan zij was gescheiden door een brand.
Laag III. Vanaf IIIA had de nederzetting een verdedigingsmuur,
waarbinnen rechthoekige huizen met
kleine kamertjes o.a. landbouwproducten bevatten.
Hier ook verschijnt het z.g. Samarra-aardewerk,
waarvan T. een der belangrijkste vindplaatsen is.
Voorts wordt een aantal in deze laag gevonden terracotta
beeldjes typisch geacht voor de Samarra-cultuur.
Laag IV en laag V zijn slecht bewaard gebleven.
Tarwe en gerst werden misschien wel met behulp
van irrigatie verbouwd, evenals vlas.
Lit. Opgravingsverslagen van een zestal campagnes in Sumer 21,
1965, 17-32; 23, 1967, 167-178; 24, 1968, 3-16, 53-94; 26, 1970, 3-20.
- J. Oates, The Baked Clay Figurines from T. (Iraq 28, 1966, 146153).
[Meijer]