Notitia Dignitatum, laatromeins geschrift waarvan
de volledige titel luidt N.D. omnium tam civilium
quam militarium, in partibus Orientis et partibus
Occidentis. Het bevat een lijst van alle hogere functionarissen
van hof, leger en bureaucratie met vermelding
van hun staf en vaak hun standplaats, en
bestaat uit twee delen, een voor het oostromeinse en
een voor het westromeinse rijk. Het is geïllustreerd
met afbeeldingen van de insignia der ambtenaren, de
kentekens der legercorpsen, vignetten van provincies
en steden enz. De lijst is kennelijk af ten toe
bijgewerkt, maar niet voor alle onderdelen gelijktijdig
en even zorgvuldig. De datering is dan ook
omstreden, maar moet ergens in de buurt van 425
liggen. De ongelijkheid der gegevens vermindert wel
de waarde van de N.D. als statistisch document,
maar het blijft een zeer belangrijke bron voor de
kennis van de rijksbureaucratie en van de verdeling
der troepen over het romeinse rijk in de laatste
eeuwen van zijn bestaan.
Lit. Uitgave: O. Seeck, Notitia dignitatum (Berlin 1876 =
Frankfurt a.M. 1962). - E. Polaschek (PRE 17, 1077-1116). G.
Clemente, La 'Notitia Dignitatum' (Cagliari 1968).
[Stolte]