Terminus

Met deze naam duidden de Romeinen een grenssteen aan, maar ook de goddelijke macht die in grensstenen huist, met name in grensstenen tussen hoeven en tussen landbouwgronden. Zulke termini werden met een offerplechtigheid opgesteld en waren heilig. Ter ere van T., die later als een persoonlijke god werd beschouwd, werd op 23 februari het Terminalia-feest gevoerd, d.w.z. op de oorspronkelijk laatste dag van het romeinse kalender jaar; T. schijnt derhalve ook de god van het jaareinde te zijn geweest. Bij de Terminalia brachten buren samen een offer bij de grenssteen of .stenen van hun bezit en hielden een gezamenlijk feestmaal; van staatswege werd geofferd bij de grenssteen van de ager Romanus aan de Via Laurentina. Iuppiter zelf werd als Iuppiter T. of Terminalis vereerd; dit hangt vermoedelijk samen met het feit dat, toen op het Capitolium de tempel van Iuppiter Capitolinus gebouwd werd, de grenssteen die zich ter plaatse bevond niet verwijderd mocht worden: men nam hem toen in het tempelgebouw op, maar liet een stuk van het dak erboven open.


Lit. Ovidius, Fasti 2, 638-684. - G. Wissowa (Roscher 5, 379-384). E. Marbach (PRE 5A, 781-784). G. Radke, Die Götter Altitaliens (Münster 1965) 299v. [Nuchelmans]


Register