Glossarium

P-Z



Peripterus
Tempel, compleet omgeven met rijen zuilen.

Peristasis
Zuilengalerij die de cella omgaf.

Peristylium
Open hof in een gebouw, omgeven door zuilengalerijen.

Praecinctiones
Gangen die de cavea in drie horizontale blokken verdeelden.

Praefurnium
Stookvertrek van een thermengebouw.

Pronaos
Ruimte in de tempel voor de cella.

Prostylos
Tempel die voor de anten (zijwanden bij de ingang) een rij zuilen heeft.

Pseudoperipterus
Tempel waarvan aan 2 of 3 zijden van de cella halve zuilen aan de cellamuur vastzitten.

Scaena
Verhoog voor de orchestra in het theater, waarop gespeeld werd; later werd de scaena een toneelgebouw.

Scaenae frons
Monmentale pronkfaçade die de rechte afsluiting vormde van het halfcirkelvormige theater.

Scabellum
Muziekinstrument bij theatervoorstellingen, in de vorm van een houten voetzool waarin een metalen strip zat waarmee de fluitspeler die de danser begeleidde, de maat aangaf (vgl. tapdanser).

Sesquipedale
Type baksteen van 1,5 voet in de breedte, ca. 44,4 cm.

Signinum
Zie opus signinum.

Situla
Vaas in de vorm van een smalle emmer (situla (lat.) = emmer) zonder handvat.

Skyphos
Griekse drinkbeker: een hoge kom op lage voet, met aan de rand twee horizontaal geplaatste oren.

Strigilis
Gebogen schraapijzer waarmee een atleet het lichaam van vuil en olie reinigde voor het bad.

Sudatorium
Vertrek in een thermengebouw voor zweetbaden.

Suspensurae
Steunbogen van baksteen voor uitbouwen van de zalen in het thermengebouw.

Taberna
Winkel.

Tegula mammata
Zie Tubuli.

Tepidarium
Vertrek in de thermen met een lauw-waterbad.

Tholos
Cirkelvormig gebouw met koepelvormig dak.

Travertijn
Witte kalksteen lijkend op marmer, gevonden in de groeven in de buurt van Tivoli.

Triclinium
Eetzaal in het Romeinse huis met 3 aanligbedden opgesteld rond een vierkanten tafel.

Tubuli
Rechthoekige buizen aan de binnenkant van een wand waarlangs de warme lucht van de verwarming geleid werd.

Ustrina of ustrinum
Plaats waar de lijken werden verbrand.

Gewelven
Hieronder staan de verschillende soorten.

tongewelfringvormig tongewelfkoepelgewelf
pendentiefkoepel zwevende koepel kloostergewelf
domicaal gewelf kruisgewelf paraplugewelf of
meloengewelf

Vomitoria
Ingangen tot de cavea in het theater of amphitheater, in het algemeen op elk niveau en segment; men kwam daar d.m.v. trappen en gangen onder de cavea.

Xystos
Overdekte, gesloten galerij die 's winters voor lichaamsoefeneningen gebruikt werd in de gymnasia.