Joël

Joël (hebr. jō'ēl = Jahwe is God), zoon van Petuël is de titel van het naar hem genoemde boek in de bundel van de z.g. kleine profeten. Daar zijn prediking vooral gericht is op Juda en Jeruzalem kan hij gelokaliseerd worden, maar verder is van hem persoonlijk niets bekend. Zijn profetieën beginnen met een weeklacht naar aanleiding van een sprinkhanenplaag, die gezien wordt als een aankondiging van 'de dag des Heren' (1,2-20). Het volk wordt gewaarschuwd omdat deze dag voor de deur staat (2,1-11). De profeet roept op tot bekering (2,12-18) en brengt daarna een belofte aangaande het herstel van de schade (2,19-27). Vervolgens wordt over de dag gesproken als heilbrengend voor Gods volk (3) en hoofdstuk 4 profeteert een wending in het lot van Juda, wanneer alle volken in het dal van Josafat bijeengebracht zijn om het oordeel te vernemen. In dit visioen is verwantschap te bespeuren met Is 2, 2-4. Het einde is tegelijk het hoogtepunt: allen komen tot erkenning van de macht van Israëls God. De wetenschappelijke discussie legt tegenwoordig meer dan vroeger de nadruk op de éénheid van het boek en het cultisch-liturgisch karakter van de vormgeving. De datering is afhankelijk van de interpretatie van de sprinkhanenplaag: een natuurramp of een inkleding van de plundertochten der Assyriërs. De stijl, vooral van de laatste hoofdstukken is die van de apokalyptiek. Op grond hiervan is een datering in de 5e-4e eeuw vC het meest aannemelijk, al heeft de plaats in de bundel der kleine profeten tussen Amos en Hozes een datering in de 8e eeuw gesuggereerd.

De heilsprofetie aangaande de uitstorting van de Heilige Geest wordt geciteerd in Hand 2,17-21 als verklaring van het pinkstergebeuren. Daarom en om de messiaanse interpretatie van de 'leraar der gerechtigheid' (2,23) heeft het boek in de oudchristelijke exegese een voorname rol gespeeld.

tekst


Lit. Commentaren: F. Nötscher² (Würzburg 1957). D. Deden (Roermond 1953/56). A. Weiser/K. Elliger (Göttingen 1959/ 63). H. W. Wolff (Neukirchen 1963). A. S. Kapelrud, JoelStudies (Uppsala 1948). N. Bic, Das Buch Joel (Berlin 1961). F. R. Stephenson, The Date of the Book of Joel (VT 19, 1969, 224-229). G. W. Ahiström, Joel and the Temple Cult of Jerusalem (VTS 21, 1971). [Beek]


Afkortingen Lijst van Namen