Nilus van Ancyra, oudchristelijk grieks auteur (gestorven
na 426). Hij was leerling van Johannes
Chrysostomus, maar verder is over zijn leven weinig
met zekerheid bekend. Uit zijn geschriften treedt
hij naar voren als leider van een communiteit van
monniken in Ancyra (Galatië) in het begin van de
5e eeuw. N. is een goed stilist, die zich sterk door
de Bijbel liet inspireren. Zijn literaire nalatenschap
roept veel problemen op, o.a. kwesties van authenticiteit.
Een nieuwe kritische editie van zijn werk is
noodzakelijk. Bewaard zijn een reeks brieven en
traktaten over de deugden en het monniksleven,
waarin hij zich een voorstander van een gematigde
ascese toont: De monastica exercitatione, De voluntaria
paupertate, In Albianum oratio, De monachorum
praestantia, De magistris et discipulis, De
octo spiritibus malitiae. Tot de verloren werken behoren
Schriftverklaringen en dogmatische uiteenzettingen.
Lit. Uitgaven: MPG 79. J. Muyldermans, Une nouvelle recension
du De octo spiritibus malitiae (Muséon 52, 1939, 235-274).
P. van den Ven, Un opuscule inédit attribué à s. Nil
(Mélanges G. Kurth 2, Liège 1908, 73-81). - M. T. Disdier
(DTC 11, 661-674). Bardenhewer 4, 161-178. Quasten 3, 496-504.
- K. Heussi, Untersuchungen zu Nilus dem Aszeten
(TU 42, 2; Leipzig 1917). V. Warnach, Das Mönchtum als
'pneumatische Philosophie' in den Nilusbriefen, in Vom
christlichen Mysterium. Festschr. O. Casel (Düsseldorf 1951)
135- 151.
[Bartelink]