Zukras(s)i

Zukras(s)i, militaire aanvoerder van Aleppo uit de laatste decennia van de 17e eeuw vC met misschien een hurritische naam. Z. wordt behalve als getuige in een tekst uit Alalach laag VII (D.J. Wiseman, The Alalakh Tablets, London 1953 [AT] 6: 27) ook vermeld in een aantal hethitische historische fragmenten. die de strijd van de Hethieten met Aleppo ten tijde van Hattusilis I (en Mursilis I?) beschrijven. Een van deze passages zinspeelt op zijn dood. De combinatie van AT 6 met deze oud-hethitische fragmenten (E. Laroche, Catalogue des Textes Hittites?, Paris 1971 [CTH] 14 + 15) vormt een belangrijk synchronisme tussen Jarimlim III van Aleppo, diens aanvoerder Z., de vazalvorst van Alalach Ammitaqum II van Alalach en diens zoon Hammurapi enerzijds en Hattusilis I anderzijds. In dezelfde roep van hethitische historische fragmenten woren ook Jarimlim III en Hammurapi I van Aleppo vermeld, de eerste met zekerheid, de tweede met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid. CTH 14 + 15 en de zowel akkadisch als hethitisch over eleverde 'Annalen van Hattusilis I', die vermoedelijk het begin van diens regering beschrijven (CTH 4), leveren in combinatie met andere in Alalach gevonden teksten (AT 21, 22 en met name 39), die Hammurapi II van Aleppo attesteren, vermoedelijk een historisch beeld op, hetgeen impliceert dat Alalach VII weliswaar in het tweede (?) jaar van Hattusilis I door de Hethieten werd veroverd en (gedeeltelijk?) verwoest, maar dat de bewoning als zodanig niet werd onderbroken. De archeologische herkomst van AT 39 (einde laag VII of laag VI) en de historische interpretatie van de tekst (wordt op Hammurapi van Alalach of op Hammurapi II van Aleppo gedoeld?) zijn echter omstreden met als gevolg dat Hammurapi II van Aleppo ofwel vóór ofwel nà Jarimlim III in de dynastie van Aleppo wordt ingevoegd. Op grond van het hethitische fragmentaire tekstmateriaal lijkt de laatste oplossing meer verkieslijk dan de eerste. Dit zou kunnen impliceren dat tussen het begin van de regering van Hattusilis I en de latere zege op Aleppo door Mursilis I, die het 'Groot-koningschap' van Aleppo tijdelijk op Hattusa deed overgaan en op de veldtocht van Mursilis I naar Babylon en daarmee ook op het einde van de eerste dynastie van Babylon preludeerde, zowel in Aleppo als in Alalach een heerser met de naam Hammurapi het bewind zou hebben uitgeoefend, respectievelijk Hammurapi II van Aleppo en Hammurapi van Alalach, de zoon van Ammitaqum II, die in AT 6 tot diens opvolger wordt aangewezen. De aanwijzing van Hammurapi van Alalach zou vóór het hethitische conflict met Hassu(wa) plaats gehad moeten hebben, de opvolging van Jarimlim III door Hammurapi II van Aleppo na datzelfde conflict.


Lit. H. Klengel, Geschichte Syriens im 2. Jahrtausend v.u.Z. 1 (Berlin 1965) 143, l46v, 159-167. N. Na'aman, A New Look at the Chronology of Alalakh Level VII (Anatolian Studies 26, 1976, 129-143). A. Collon, A New Look at the Chronology of Alalakh Level VII. A rejoinder (ib. 27, 1977, 127-131). N. Na'aman. The Chronology of Alalakh Level VII Once Again ib. 29, 1979, 103-111). [Veenhof]


Lijst van Namen