Deminutio capitis heet in het
romeinse recht de vermindering
van de drieledige rechtsbevoegdheid van
een vrij man. De deminutio capitis maxima
ontneemt de status libertatis,
civitatis en familiae en maakt krijgsgevangen
Romeinen buiten romeins gebied, de dediti per
patrem patratum en de fures manifesti tot slaaf. De
deminutio capitis media of
minor ontneemt de status civitatis en
familiae aan hem die het burgerschap van een andere
stad verkiest (reiectio civitatis), en aan vogelvrij verklaarden
(aqua et igni interdictio). De deminutio capitis minima
wijzigt alleen de status familiae, als iemand b.v. door
adoptie onder het gezag van een ander geplaatst
(alieni iuris) of door
emancipatio juridisch zelfstandig
(sui iuris) wordt.
Lit. Leonhard (PRE 3, 1523-1526). P. F. Girard, Manuel
élémentaire de droit romain
(Paris 1906) 190-198. F. Desserteaux,
Études sur la formation historique de la capitis
deminutio 1-3 (Paris 1909-1928). W. W. Buckland, A Text-Book
of Roman Law from Augustus to Justinian³ (Cambridge
1966) 134-141. [A.J.Janssen]