Fetiales

Fetiales, uit de koningstijd stammend college van 20 romeinse priesters, dat belast was met de handhaving en toepassing van de sacrale tradities op het gebied van het volkenrecht (oorlogsverklaringen, wapenstilstanden, verdragen enz.). De f. bleven levenslang in functie; open plaatsen werden aangevuld door coöptatie; ze hadden een adviserende en een rituele taak.

Bij het sluiten van een vredesverdrag slachtte oudtijds een der f., de z,g. pater patratus (betekenis onzeker), een varken met een stuk vuursteen en bad Juppiter ieder die het verdrag zou schenden, met zijn bliksem te treffen.

Bij ernstige onenigheid tussen Rome en een ander volk begaven zich, in opdracht van de magistraat, twee f., de pater patratus en de verbenarius (de drager van de heilige kruiden) naar de tegenpartij en eisten volgens vaste formules genoegdoening (de z.g. clarigatio). Werd hun eis niet binnen 33 dagen ingewilligd, dan meldden de f. dit aan de senaat. Volgde een oorlogsverklaring, dan wierp de pater patratus een speer of de stam van een kornoeljestruik naar het vijandige gebied, of indien dat niet bereikbaar was, over de columna bellica (Bellona) op het Marsveld heen. Dit laatste gebruik bestond nog ten tijde van keizer Marcus Aurelius.


Lit. Livius 1, 24 en 32. - E. Samter (PRE 6, 2259-2265). G. Wissowa, Religion und Kultus der Römer (München 1912) 550v. K. Latte, Römische Religionsgeschichte (München 1960) 121-124. - J. Bayet, Le rite du fécial et le cornouiller magique (Mél. Arch. et Hist. École Française de Rome 52, 1935, 29-76). [Nuchelmans]


Register