Pacianus, bisschop van Barcelona (gestorven tijdens de regering van Theodosius, vóór 392), auteur van drie Brieven tegen Sympronianus, een aanhanger van het novatianisme, en van een kort tractaat Paraenesis sive exhortatorius libellus ad paenitentiam (Aansporing tot boetedoening). In deze geschriften, belangrijke bronnen voor de geschiedenis van de boeteleer, verdedigde P. de leer dat alle zonden vergeven konden worden behalve die tegen de H. Geest.
Verder bezitten wij van hem een preek De baptismo,
waarin gesproken wordt over de erfzonde en de reiniging
van de mens in de doop. P. was zowel een
goedgeschoold theoloog als een ervaren stilist (castigatae
eloquentiae, aldus Hieronymus). Zijn zoon
was de praefectus praetorio Dexter, aan wie Hieronymus
zijn werk De viris illustribus heeft opgedragen.
Lit. Uitgaven: MPL 13, 1051-1094. L. Rubio Fernández, San
Paciano, Obras (Barcelona 1958; met spaanse vertaling). E.
Amman (DTC 11, 1718-1721). Bardenhewer 3, 401-403. A.
Gruber, Studien zu Pacian (München 1901). U. Dominguez
del Val, Paciano de Barcelona. Escritor, teólogo y exégeta
(Salmanticensis 9 1962 53-85) A Anglada La fuente
del catálogo heresiológico de Paciano (Emerita 33, 1965,
321-346).
[Bartelink]