Aretalogie (ἀρεταλογία), opsomming van erepredikaten van een of meer goden in hymnenstijl, in poëtische vorm maar ook als prozahymne (bv. bij Aristides). Bij de Grieken vinden wij sedert Pindarus de aanduiding εὐλογία; ἀρεταλογία dateert uit de hellenistische tijd. Bij de christenen wordt de a. δοξολογία (doxologie) genoemd. Vermeld worden in een a. de oorsprong, jeugd, namen, krachten en daden, cultusplaatsen en de verklaringen van het wezen van de godheid. Voorbeelden zijn reeds de homerische hymnen. Naderhand ontwikkelde het genre zich onder invloed van de filosofie (men denke aan Cleanthes' Zeus-hymne) in monotheïstische of pantheïstische richting. Bekend zijn de a.en in de orphische hymnen, die van Aristides op Serapis en Asclepius, en de Isishymnen (vgl. ook Vergilius, Aeneïs 8,284-294; Propertius, Elegiae 3,17; Horatius, Carmina 1,35).
Bij de christenen is dit genre niet zonder betekenis.
Voorbeelden zijn o.a.: de eerste Clemensbrief 29,3;
Gregorius van Nazianze, MPG 37,512; Synezius,
Hymne 11,1-28. Vanzelfsprekend is het mythische
element vervallen, maar in het bijzonder de van
oudsher gangbare 'ik'-stijl vinden wij herhaaldelijk.
Lit. O. Crusius (PW 2, 670v). - R. Reitzenstein, Hellenistische
Wundererzählungen (Leipzig 1906) 9. E. Norden, Agnostos
Theos4 (Darmstadt 1956) 149 v; 154. [Bartelink]