Elementen van de Kalender

Breng de muis naar het gewenste onderwerp en druk op de linkerknop.




Lijst van Maanden


Breng naar de maand die je wilt zien, en druk op de linkerknop.


A.D. Jaren


De letters A.D. vormen een afkorting van anno Domini, &#n34;in het jaar des Heren&#n34;, wat het Christelijke tijdperk aangeeft vanaf de &#n34;de geboorte van Christus&#n34;. Een van de problemen met dit systeem is dat er is geen echte overeenstemming is over het tijdstip waarop Christus werkelijk geboren is. Ons systeem zou afkomstig zijn van de monnik Dionysius Exiguus die leefde in de eerste helft van de 6e eeuw.

Wij schrijven meestal n.C. = na Christus

Je kunt terugkeren naar de lijst en de maand.




A.U.C. of Ab Urbe Condita


A.U.C. (ab urbe condita, i.e. &#n34;vanaf de stichting van de stad [Rome]&#n34;) wordt gewoonlijk gebruikt om Romeinse jaren aan te geven; deze jaartelling begint volgens de traditie in 753 v.C. De Latijnse elementen ab = &#n34;vanaf&#n34;, urbe = &#n34;stad&#n34; en condere = &#n34;stichten&#n34;. Om het huidige A.U.C. jaar te bepalen, moet je het jaar v.C. aftrekken van 754 of als het equivalente A.D.jaar wilt weten, moet je dat jaar optellen bij 753.

Je kunt terugkeren naar de lijst en de maand.




Sunnandaeg en andere Anglo-Saxische Dagnamen

De huidige kalendernamen voor de Engelse, Duitse en Nederlandse dagen van de week komen van de Anglo-Saksen. Onze moderne Zondag was oorspronkelijk sunnandaeg (dag van de zon); dit gebruik zou een rest zijn van de oude verering van de zon.
Hier zijn meer details over sunnandaeg, die een beter idee geven van het belang dat deze dag in het verleden had.
De Anglo-Saksische monandaeg staat natuurlijk voor de dag van de maan en werd onze Maandag.
Hier zijn meer details over monandaeg.

Tuesday, Tiwesdaeg, Dinsdag, (dag van Tiu) is naar Tyr, de Noorse god van de oorlog, genoemd.
Hier zijn meer details over tiwesdaeg.

Uit het Ango-Saksische Wodensdaeg (dag van Wodan), kregen we Woensdag. In de Germaanse mythologie was Odin, Woden, Woutan en Votan [plus honderden andere namen] de een-ogige patriarch en oppergod, god van wijsheid en oorlog.
Hier zijn meer details over wodensdaeg.

Thor, een Skandinavische god van donder en bliksem correspondeerde met de Romeinse Juppiter; dit is de reden dat de Latijnse dies Iovis, (dag van Iuppiter) Donderdag (Engels: Thursday (Dag van Thor)) werd.
Hier zijn meer details over thursdaeg.

Ze was bekend als Frigga, Frigg, Frija en Fri, maar Frigedaeg (dag van Frigg) werd Vrijdag (Engels: Friday).
Hier zijn meer details over frigedaeg.

Saturnus was de Romeinse naam voor de Griekse Kronos, de primitieve aardegod van de landbouw.
Hier zijn meer details over saterndaeg, met informatie over een Romeinse god wiens naam in verband stond met droefheid of zelfs depressie.

Je kunt terugkeren naar de lijst en de maand van je keuze bovenaan deze pagina.




Kalendae, de Eerste Dag van elk Romeinse maand


De Kalendae vormde met de de Nonae en de Idus de vaste punten in de Romeinse maand.
  • Het Nederlandse woord kalender (Engels: calendar) is een rechtstreeks leenwoord van de Latijnse Kalendae.
  • De Kalendae of het &#n34;roepen&#n34; of &#n34;noemen&#n34; van de Nonae als de vijfde of zevende dag van de maand viel soms samen met de dagen van de zichtbare &#n34;nieuwe maan&#n34; of wassende (=toenemende) maan.
  • Het &#n34;roepen&#n34; werd gedaan door een pontifex (=priester) die Juno Covella ofwel vijf maal ofwel zeven maal toesprak om aan te geven dat de nonae van die maand op de 5e of 7e viel.
  • Als gevolg van deze aanroeping van Juno Covella op elke Kalendae, waren alle Kalendae aan Juno gewijd.

Je kunt terugkeren naar de lijst en de maand van je keuze bovenaan deze pagina.




Idus, een essentiëel Element in elke Romeinse Maand


De Iden vormden een van drie grote punten of 'verdelers' in de Romeinse kalender van waar af alle andere dagen werden geteld (Samen met de Kalendae en de Nonae).
  • De Iden vielen op de dertiende dag in elke dag in alle maanden behalve Maart, Mei, Sextilis (Juli) en Oktober; dan vielen ze op de 15e.
  • Oorspronkelijk werden de Iden beschouwd als de &#n34;verdelers&#n34; die de oude dertig-dagige maand in de helft splitste.
  • De Iden moesten zestien dagen plaats vinden voor de laatste dag van de maand, omdat de helft van dertig zestien was, niet vijftien, in het twaalftallige systeem dat de Romeinen gebruikten bij het berekenen van breuken.
  • Sommige wetenschapslui geloven dat de Iden belangrijk werden omdat zij soms samenvielen met de dagen van de volle maan; zij waren gewijd aan Jupiter.

Je kunt terugkeren naar de lijst en de maand van je keuze bovenaan deze pagina.




JP of de Juliaanse Periode

De Juliaanse Periode is een getallensysteem dat gebruikt wordt om de jaren vanaf 1 Januari 4713 c.C. tot nu te tellend. De Juliaanse periode werd ontworpen in A.D.1582 door een Frans classicus, Joseph Justus Scaliger (1540-1609) en deze periode werd niet naar zijn vader genoemd (ondanks het feit dat de naam van zijn vader Julius Caesar Scaliger was) zoals zo vele naslagwerken zeggen. Joseph Scaliger NOEMDE zijn Juliaanse Periode en Juliaanse Dagen naar de Juliaanse (van Caius Julius Caesar) kalender, maar er is geen verband met de Juliaanse kalender. Zo hebben we een Juliaans jaar (Julius Caesar), een Juliaanse Periode (niet van Julius Caesar) en de Juliaanse Dag (ook niet van Julius Caesar). Om kort te gaan: De Juliaanse Periode moet niet verward worden met de Juliaanse Kalender; De enige overeenkomst is het Juliaanse jaar van 365.25 dagen. De Juliaanse Periode houdt geen rekening met kleinere eenheden zoals de 'week' en de 'maand'. De enige kleinere eenheid die gebruikt wordt, is de 'gemiddelde zonnedag'.

Joseph Justus Scaliger ontwikkelde de Juliaanse Periode en de Juliaanse Dag. Deze afbeelding is gebaseerd op een ets uit D.P. Freher's Theatrum virorum eruditione clarorum, gepubliceerd in Neurenberg, Duitsland, in 1638.
Joseph Justus Scaliger liet de Juliaanse Dag (JD) beginnen om 12 uur, 1 Januari, 4713 v.C., het dichtstbijgelegen tijdstip waarop drie grote chronologische cycli tegelijk begonnen. De drie cycli zijn: (1) de 28-jarige &#n34;zonnecyclus&#n34;, waarna dat in de Juliaanse (die van Caesar) kalender terugkeren naar dezelfde dagen van de week; (2) the 19-jarige &#n34;maancyclus&#n34; (ook bekend als het &#n34;Gouden Nummer&#n34;), waarna de fasen van de maan terugkeren naar dezelfde data van het jaar; en (3) de 15-jarige indictiecyclus, in het oude Rome gebruikt om belastingen regelmatig te maken: een systeem dat in Duitsland tot 1806 in gebruik is gebleven. Het zal 7.980 jaar duren eer de periode voltooid is, het product van 28 X 19 X 15 (= 7.980). Deze periode zal &#n34;eindigen&#n34; in 3267 n.C.. De begindag van dit systeem (d.w.z dag 0.0) staat gelijk met 12 uur, 1 Januari, 4713 v.C. Op &#n34;0&#n34; uur Universele tijd op elke dag is het decimale deel van de Juliaanse datum precies &#n34;.5&#n34;.

Hoe kun je Juliaanse Periode (JP) vaststellen? Als je data v.C. berekent, moet je ze van 4714 aftrekken; om jaren A.D. te bepalen, moet de jaren optellen bij 4713 and je hebt de JP. Bijna alleen astronomen gebruiken de JP en JD systemen

Je kunt terugkeren naar de lijst en de maand van je keuze bovenaan deze pagina.




JD of de Juliaanse Dagen


De JD (Juliaanse Dagen) is een numeriek systeem dat gebruik wordt om de dagen vanaf 1 Januari 4713 v.C. te tellen om 12 uur 's middags UT (universele tijd gekoppeld aan GMT). Het is gebaseerd op de The Astronomical Almanac, 1995, gepubliceerd by the U.S. Naval Observatory en het Royal Greenwich Observatory.

Je kunt terugkeren naar de lijst en de maand van je keuze bovenaan deze pagina.




Dies Solis en de andere Latijnse Namen voor de Dagen van de Week




Latijnse Dagen van de Week

Onze &#n34;westelijke&#n34; kalender, ook bekend als de Gregoriaanse, of Nieuwe Stijl Kalender, is gebaseerd op de Romeinse kalender die honderden voor het Christelijke tijdperk in gebruik was.


  • Onze Zondag was de Romeinse dies solis of &#n34;dag van de Zon&#n34;.
  • Onze Maandag was de Romeinse dies lunae of &#n34;dag van de Maan&#n34;.
  • Dinsdag was de Romeinse dies Martis of &#n34;dag van Mars&#n34;.
  • Woensdag was de Romeinse dies Mercurii of dag van Mercurius&#n34;.
  • Donderdag was de Romeinse dies Jovis of &#n34;dag van Jupiter&#n34;.
  • Vrijdag was de Romeinse dies Veneris of &#n34;dag van Venus&#n34;.
  • Zaterdag was de Romeinse dies Saturni of &#n34;dag van Saturnus&#n34;.
De meeste Romaanse talen gebruiken een versie van de Latijnse namen voor hun dagen.

Catalaanse (Català) Days

diumenge (Zondag)
dilluns (Maandag)
dimarts (Dinsdag)
dimecres (Woensdag)
dijous (Donderdag)
divendres (Vrijdag)
dissabte (Zaterdag)


Franse (Français) Dagen

dimanche (Zondag)
lundi (Maandag)
mardi (Dinsdag)
mercredi (Woensdag)
jeudi (Donderdag)
vendredi (Vrijdag)
samedi (Zaterdag)


Italiaanse (Italiano) Dagen

lunedì (Maandag)
martedì (Dinsdag)
merccoledì (Woensdag)
giovedì (Donderdag)
venerdì (Vrijdag)
sabado (Zaterdag)
domenica (Zondag)


Roemeense (Româna) Dagen

luni (Maandag)
marti (Dinsdag)
miercuri (Woensdag)
joi (Donderdag)
vineri (Vrijdag)
sîmbata (Zaterdag)
duminica (Zondag)


Spaanse (Castiliaans) Dagen

domingo (Zondag)
lunes (Maandag)
martes (Dinsdag)
miércoles (Woensdag)
jueves (Donderdag)
viernes (Vrijdag)
sábado (Zaterdag)

Je zou denken dat de Portugese namen ook hier moesten staan omdat Portugees ook een Romaanse taal is, maar Portugal liet de vijf namen met verwijzigingen naar planeten vallen en verving ze met numerieke verwijzingen, omdat de Rooms-Katholieke Kerk ze te 'heidens' vond. Het is opvallend dat de Griekse namen hetzelfde patroon volgden.

Portugese (Português) Dagen

domingo (Zondag)
segunda feira (Maandag)
terça feira (Dinsdag)
quarta feira (Woensdag)
quinta feira (Donderdag)
sexta feira (Vrijdag)
sábado (Zaterdag)
Domingo means, &#n34;[dag] des heren&#n34;die gevolgd wordt door &#n34;tweede, derde, vierde, vijfde en zesde&#n34; dagen. Sábado betekent de Sabbath, of &#n34;rusten.&#n34;


Griekse (Eliniké) Dagen

Kuriakì (Zondag)
Deutéra (Maandag)
Trìti (Dinsdag)
Tetarti (Woensdag)
Pémpti (Donderdag)
Paraskeuì (Vrijdag)
Sabbáto (Zaterdag)
Kuriakì betekent: &#n34;[Dag] des heren&#n34; die gevolgd wordt door &#n34;tweede, derde, vierde en vijfde&#n34; dagen. Paraskeuì, dat &#n34;voorbereiding&#n34; betekent, is een bijbelse term die wordt gebruikt door de Griekse kerkvaders. Sabbáto betekent de Sabbath, of &#n34;rusten.&#n34;




Je kunt terugkeren naar de lijst en de maand van je keuze bovenaan deze pagina.




Sunday en andere Engelse Dagnamen

De namen die in modern Engels voor de dagen van de week gebruikt, zijn afgeleid van de Anglo-Saksische dagnamen. Als je een verklaring van onze dagen (en die van de Engelsen) wilt, kijk dan bij &#n34;sunnandaeg en andere Anglo-Saksische dagnamen&#n34; hierboven door op de lijst te klikken en je zult de historische achtegrond van onze weekdagen kunnen zien.


Je kunt terugkeren naar de lijst en de maand van je keuze bovenaan deze pagina.




Nonae, een deel van elke Romeinse maand



De Nonae waren de &#n34;negende-dagen&#n34;, die soms de dagen van het eerste kwartier van de maan aangeven. De Kalendae of &#n34;het roepen&#n34; van de Nonae als ofwel de vijfde of zevende dag van de maand viel soms samen met de dagen van de wassende maan. Het &#n34;roepen&#n34; werd gedaan door een pontifex die Juno Covella ofwel vijf maal ofwel zeven maal toesprak om aan te geven dat de nonae van die maand op de 5e of 7e viel. De Nonae vielen altijd op de vijfde dag van elke maand behalve Martius, Maius, Quintilis (Julius) en Octobris als de Nonae op de zevende dag viel.


Aangezien de priester altijd sprak tot Juno Covella op elke Kalendae, waren alle Kalendae gewijd aan Juno. Op de Nonae kondigde de rex sacrorum de festivals of feriae aan voor de maand; dit verklaart waarom bijna alle sacra publica plaatsvinden na de Nonae van de maand.


Je kunt terugkeren naar de lijst en de maand van je keuze bovenaan deze pagina.




Pridie

Pridie betekent eenvoudigweg &#n34;de dag ervoor&#n34; een bijzondere datum in de Romeinse kalender. Bv. 14 Maart werd in het Latijn aangeduid als pridie Idus Martias en betekent &#n34;de dag voor de Iden van Maart&#n34;. Er waren drie pridie dagen in de Romeinse maand: Pridie Nonas, Pridie Idus en Pridie Kalendas.


Je kunt terugkeren naar de lijst en de maand van je keuze bovenaan deze pagina.




Fasen van de Maan


Uitleg en illustraties over fasen van de maan, zijn hier te zien.

Je kunt terugkeren naar de lijst en de maand van je keuze bovenaan deze pagina.



Terug naar Rome