Tobit (LXX Τωβίτ, vergriekste vorm van hebreeuws twbj), naam van de man die met zijn zoon Tobias de hoofdpersoon is van het naar hem genoemde deuterocanonieke bijbelboek. T. was volgens de verteller afkomstig uit de stam Naftali, maar werd op last van een assyrische koning naar Ninive gedeporteerd.
Daar hielp hij zijn arme volksgenoten en begroef hun doden. Dit wekte de toorn van koning Sanherib (705-681). Daarom moest T. vluchten, maar door bemiddeling van Achikar schonk Sanheribs opvolger Esarhaddon (681-669) hem genade. Zo keerde T. naar Ninive terug. Blind en arm geworden, zond hij zijn zoon Tobias naar Gabaël te Rages in Medië om geld te halen dat hij daar in bewaring had gegeven. Op zijn tocht werd Tobias vergezeld door een reisgenoot die zich aan het einde van het verhaal als de engel Rafaël bekend maakt.
Onderweg beleefden zij een avontuur met een vis,
waardoor Tobias een geneesmiddel tegen een demon
en tegen blindheid in handen kreeg. In Rages
huwde hij Gabaëls dochter Sara, met wie hij naar
zijn ouderlijk huis terugkeerde. Het geneesmiddel
verloste T. van zijn blindheid. Na de dood van zijn
vader verliet de zoon Ninive en mocht, voordat hij
stierf, nog de ondergang van de stad meemaken.
[Beek]