Agape is als naam voor het christelijk liefdemaal
met zekerheid aanwijsbaar rond 200 (Tertullianus,
Apologeticum 39) en is dan reeds onderscheiden en
gescheiden van de eucharistische maaltijd. Oorspronkelijk
zullen de christenen de eucharistie
wel gevierd hebben in aansluiting aan de a. (vgl.
Hand 2,42.46; Didache 9-10; Ignatius,ad Smyrnaeos
8,2). De a. was de voortzetting van de joodse rituele
maaltijden (vgl. StB IV/2, 611-639), die we ook in
Qumran aantreffen (IQS 6,4b-5; 1QSa 2,17-22). Wegens
de misbruiken, waarvan 1Cor 11,20-33; Jud 12
en misschien ook 2Pt 2,13 spreken, werden zij in de
loop van de 2e eeuw afgeschaft en bleven slechts
bestaan voor beperkte kring en als onderdeel van
de armenzorg (vgl. Hand 6,1).
Lit. H. Leclercq (DAL 1, 775-848). J. Leipoldt (RGG 1, 169v).
[Bouwman]