Ezion-Geber
Ezion-Geber (hebr. 'esjon-geber), havenstad die
volgens 1Kg 9,26 bij Elath lag. De ligging werd geidentificeerd
tijdens opgravingen in 1938-40 door
de American Schools of Oriental Research samen
met the Smithsonian Institution in tell-el-hlēfi, halverwege
tussen Akaba en Elath, bijna 0,5 km van
de kust verwijderd. In de oudste periode (10e eeuw
vC) heeft de plaats meer gediend als een bescheiden
voorraadstad onder Salomo dan, zoals men vroeger
meende, als een centrum van kopersmelterijen.
Deze is waarschijnlijk verwoest door Sisak tijdens zijn campagne in Palestina in het begin van de regering van Rehabeam. Herbouw heeft plaatsgevonden onder Josafat, die vergeefs trachtte de scheepvaart door de Rode Zee te herstellen (1Kg 22,48). Tijdens Joram, kort na het midden van de 9e eeuw vC, werd de stad opnieuw verwoest door de Edomieten (2Kg 8,20-22). Daarna spreken de bijbelse bronnen over E.-G. als over Elath (2Kg 14,22; 16,6), dat onder Amasja weer in handen van Juda was gekomen. Na nogmaals door de Edomieten te zijn veroverd (2Kg 16,6) kwam de babylonische overheersing, die ook met verwoesting gepaard ging. De archeologische gegevens van de jongste periode dateren tot en met het eind van de 5e eeuw vC.
Daarna is de stad verlaten. De opgraving bracht
o.a. een zegelring aan het licht met het opschrift
'van Jotham', waarmee waarschijnlijk de opvolger
van Uzzia is bedoeld. Uit de periode der edomitische
overheersing in de 7e eeuw stamt een kruik met het
opschrift 'van Qaus'amal, de dienaar van de koning'.
Qaus of Qos was een door de Edomieten vereerde
godheid, die ook Ezr 2,53 en Neh 7,55 vermeld
wordt.
Lit. B. Rottenberg, Ancient Copper Industries in the Western
Arabah (PEQ 94, 1962, 45-56). Nelson Glueck, Esion-Geber
(BA 28, 1965, 70-87). [Beek]