Trophonius

Trophonius (Τροφώνιος of Τρεφώνιος), chtonische, orakelgevende godheid uit Boeotië, die zijn zetel had in Lebadea. Oorspronkelijk was hij waarschijnlijk een vruchtbaarheidsgod. In de griekse mythologie golden T. en zijn broer Agamedes als bekwame bouwmeesters, die o.a. de Apollo-tempel te Delphi, de tempel van Poseidon Hippius in Mantinea en het schathuis van Augias in Elis zouden hebben gebouwd. In dit laatste gebouw brachten ze een steen zo aan dat ze die naderhand gemakkelijk konden verwijderen om zich toegang te verschaffen tot de schatten. Toen Agamedes daarbij in een door Augias neergezette val trapte, sloeg T. hem het hoofd af en nam het mee om zelf niet verdacht te worden (vgl. Herodotus' verhaal over Rampsinitus en de dief). Hij zou daarop bij Lebadea door de aarde verzwolgen zijn. De orakelspreuken van T. kwamen ook tot stand in een onderaardse grot, waarin degenen die het orakel wilden raadplegen moesten afdalen. Door heel de oudheid heen genoot het T.-orakel groot aanzien en werd het veelvuldig geraadpleegd, tot in de christelijke tijd toe.

Lit. Pausanias 9, 39v. O. Gruppe (Roscher 5, 1265-1278). G. Radke (PRE 7A, 1678-1695). [Schouten]


mythen