Ambarvalia

Ambarvalia, oud landelijk feest van de Romeinen, 'ommegang rond de velden' (uit amb- en arvum). Het werd in mei gevierd, oorspronkelijk ter ere van de god Mars. Later, in de augusteïsche tijd, nam Ceres onder griekse invloed de plaats van Mars in. De Ambarvalia werden gevierd met een suovetaurilia-offer (van zwijn, schaap en stier die eerst rondom de akkers gevoerd werden). De plechtigheid diende tot verzekering van de vruchtbaarheid en tot afweer van onheil en ziekten. Zo zorgde ook iedere gouw voor de lustratio pagi, terwijl iedere boer zijn eigen stuk land reinigde (vgl. het gebed bij Cato, De agricultura 141). Men heeft in Mars wel een vegetatiegod willen zien, maar hij werd in deze riten aangeroepen om oorlog en verwoesting van de velden te weren.

De identiteit van dit offer met het offer dat de fratres Arvales aan Dea Dia brachten is onzeker (vgl. A. Kilgour, Mnemosyne 1938, 225-240). In gekerstende vorm vinden wij de Ambarvalia in de christelijke veldprocessies terug.


Lit. G. Wissowa, Religion und Kultus der Römer² (München 1912) 142-144; 561v. K. Latte, Römische Religionsgeschichte (München 1960) 41v. [Bartelink]


Lijst van Namen