Thessalus

Thessalus (Θεσσαλός), griekse persoonsnaam. Het bekendst zijn:

(1) Thessalus, zoon van de atheense tiran Pisistratus, jongere broer van Hippias en Hipparchus. In hoeverre T. het bewind van zijn broers deelde, is een omstreden kwestie; de desbetreffende antieke bronnen zijn moeilijk met elkaar in overeenstemming te brengen.


Lit. F. Schacherme (PRE 6A, 164v .- D. Loenen, The Pisistratides a Shared Rule (Mnemosyne ser. IV,1,1948,81-89). H.Berve, Die Tyrannis (München 1967) 47-77, 543-563.


(2) Thessalus van Cos, de bekendste van de twee zonen van de arts Hippocrates. Volgens Galenus was hij de auteur of redacteur van enkele boeken en delen van boeken van Hippocrates' Ἐπιδήμιαι ook het auteurschap van andere geschriften van het Corpus Hippocraticum werd in de oudheid door sommigen aan T. toegeschreven, hetgeen bij de toen al heersende onzekerheid omtrent de herkomst van deze geschiften niet te verwonderen valt. De activiteiten, o.a. op politiek gebied, die in een apocriefe brief van Hippocrates en in de Πρεσβευτικός aan T. toe geschreven worden, moeten als latere verzinsels worden gekwalificeerd.


Lit. H. Diller (PRE 6A, 165-168).


(3) Thessalus van Tralles, griekse arts die ten tijde van keizer Nero in Rome werkzaam was, stichter (of tweede stichter, na Themison van Laodicea?) en voornaamste vertegenwoordiger van de school der z.g. Μεθοδικοί. De aanhangers van deze richting hielden - in het voetspoor van het scepticisme - alle kennis van anatomie, fysiologie en pathologie voor overbodig en poneerden de leer van de κοινότητες of communia (de 'commune staten'), nl. status strictus, status laxus of fluens en status mixtus of medius, waarmee werd aangegeven dat het lichaam resp. te weinig, te veel, en op een bepaald punt te veel, op een ander te weinig uitscheidt, zodat de vrije beweging der 'atomen' gehinderd wordt. Onder de status strictus vielen o.m. ontstekingen van armen en benen, handen en voeten waarbij geen excretie plaats heeft, onder de status mixtus de ziekten van mond, neus en ogen. De therapie bestond in hoofdzaak uit het bewerken van de tegenovergestelde staat en dus de toediening van hetzij laxantia hetzij adstringentia, waarbij uiteraard met de leeftijd van de patiënt en met de aard van het aangetaste orgaan rekening werd gehouden.

T. stelde zijn studenten, die hij met schreeuwende reclame lokte, in het vooruitzicht dat hij hen met deze beginselen in zes maanden tot goede artsen zou maken. Hij was ook de auteur van geschriften, o.a. Περὶ κοινοτήτων en Συγκριτικά (Omstemmende geneesmiddelen).

Galenus oefent felle kritiek op de richting van T.


Lit. H. Diller (PRE 6A, 168-182). L. Edelstein (PRE Sup 1. 6, 1935, 358-373 s.v. Methodiker). - T. Meyer-Steineg, Das medische System der Methodiker (Jenaer medizinhistorische Beiträge, Heft 7-8, Jena 1916). T. C. Allbutt, Greek Medicine in Rome (London 1921). [Nuchelmans]


Lijst van Namen