Triptolemus


Triptolemus (Τριπτόλεμος), in de griekse mythologie zoon van Celeüs en Metanira, een legendarisch koningspaar van de stad Eleusis in Attica; hij had een broer Demophon. Uit dankbaarheid voor de gastvrijheid die de godin Demeter bij zijn ouders genoot, openbaarde zij hun haar mysteriën. Aan T. schonk zij enige graankorrels en een met draken bespannen wagen; tevens gaf zij hem de opdracht de kennis van de landbouw onder de mensen te verbreiden en hen te leren naar recht en wet te leven. In de moeilijkheden die T. hier en daar bij de uitvoering van zijn opdracht ondervond, o.a. van de zijde van de scythische koning Lyncus, werd hij door Demeter bijgestaan. Nadat de prins zijn opdracht volbracht had, volgde hij ziin vader op als koning van Eleusis en stelde het Thesmophoriënfeest in.

Deze versie van de T.-sage is de bekendste; zij kreeg haar afronding in de loop van de 6e eeuw vC, toen de Atheners na de inlijving van Eleusis (7e eeuw vC) T. tot een cultuurbrengende heros verhieven en daarmee het thema van Attica als wieg der beschaving in het leven riepen. Grote aantallen afbeeldingen op attisch vaatwerk uit de 6e en 5e eeuw vC getuigen van deze patriottische propaganda. Op oudere zwartfigurige ceramiek is T. weergegeven ais een oude koning, gekleed in een lang gewaad, en met de scepter in de ene, een bundel korenaren in de andere hand. Op latere afbeeldingen verschijnt hij meestal als een naakte jongeling, zoals op het beroemde reliëf uit ca. 440 vC, waar hij tussen Demeter en Kore staat (thans in het Nationaal Museum te Athene).

Lit. E. Fehrle (Roscher 5, 1128-1140). F. Schwenn (PRE 7A, 213230). P. Arias (EAA 7, 994v). - C. Dugas, Triptolème d'après l'imagerie athénienne (Mélanges d' Archéologie et d'Histoire de l'École Française de Rome 62, 1950, 7-31). [Nuchelmans]




mythen