Hippo Regius

Hippo Regius (Ἱππών, stad op de noordkust van Afrika, ruim 200 km ten westen van Carthago; thans Hippone bij Bône. H. werd ca. 1000 vC gesticht als een phenicische factorij; na de carthaagse nederlaag bij Zama (201 vC) was het de tweede residentie van de koningen van Numidië; vandaar het epitheton Regius. Sinds de overwinning van Caesar bij Thapsus (46 vC) en de inlijving van Numidië bij het romeinse rijk behoorde H. tot de provincie Africa. Als municipium Augustum Hipponiensium Regiorum en sinds de 2e eeuw nC als colonia bleef de stad een belangrijke haven, vooral voor de uitvoer van koren; ze telde in de keizertijd 30 à 40 duizend inwoners.

Onder de bisschoppen van H., van wie de eerste genoemd wordt in 259 nC, was de bekendste Augustinus, die er in 430 na een episcopaat van meer dan 30 jaar overleed. In dat jaar werd H. door de Vandalen ingesloten, maar het werd een jaar later bevrijd. Daarop verliet een groot gedeelte van de romeinse bevolking de stad. Een plundering volgde.

Tijdens de byzantijnse restauratie (533-ca. 650) had H. nog een bisschop. Sedert de overheersing van Noord-Afrika door de islam verviel de stad geheel.

mozaiekbasilicaNa 1924 hebben in het 60 ha grote stadsgebied opgravingen plaats gehad (door Gsell, Albertini, Leschi en Marec), waarbij een forum, thermen van Septimius Severus, een theater, een villakwartier alsmede een christelijke wijk (tussen forum en thermen) blootgelegd werden. De meeste gebouwen bij de 'basilica pacis sive maior', waarschijnlijk de bisschopskerk van Augustinus, zijn voorlopig geïdentificeerd: tot het complex behoorden het episcopium (verblijf van de bisschop en andere geestelijken), het secretarium (sacristie, verder o.a. ook bewaarplaats voor de archieven), een klein klooster en het xenodochium (een hospitium voor vreemdelingen); aan de overkant van de straat lag een basilica van de donatisten. In de buitenwijken vindt men nog enkele christelijke basilieken, o.a. de Leontina (naar bisschop Leontius); verder waren er verschillende gedachteniskapellen (memoriae of martyria).


Lit. H. Dessau (PRE 8, 2627v). H. Leclercq (DAL 6, 2483-2531). P. Romanelli (EAA 2, 132-134). - H. V. M. Dennis, H. Regius from the Earliest Times to the Arab Conquest (Princeton 1924 = Amsterdam 1970). C.-A. Julien, Histoire de l'Afrique du Nord (Paris 1951). H. Marrou, Épitaphe chrétienne d'Hippone à réminiscences virgiliennes (Lybica 1, 1953, 215-230). E. Marec, Hippone la Royale, antique H. Regius (Alger 1950, ²1954). Id., Les dernières fouilles d'H., ville Épiscopale de St. Augustin. Les monuments chrétiens (Augustinus Magister 1, Paris 1954, 1-18). C. Courtois, Les Vandales en Afrique (ib. 1955). [Bartelink/Nuchelmans]


Kaart