Theveste
Theveste of Thebeste, romeinse stad in het binnenland
van Noord-Afrika, gelegen ca. 250 km ten zuid-westen
van Carthago,
thans Tebessa.
De pre-romeinse nederzetting kan misschien
geïdentificeerd worden met het door
Polybius en
Diodorus
genoemde Ἑκατόμπυλον. Betekenis kreeg T.
toen het na het midden van de e eeuw - ter
afschrikking van de naburige Berber-stammen standplaats
werd van de legio III Augusta. Toen dit
legioen in het begin van de 2e eeuw naar
Lambaesis
overgeplaatst werd, verhief keizer
Traianus T. tot
colonia. In de 5e eeuw werd de stad door de
Vandalen geplunderd en verwoest. Nadat zij in 535 door
de Byzantijnen heroverd was, werd zij door dezen
opnieuw versterkt. In 597 maakten de Berbers, in
682 de Arabieren er zich meester van.
Van de omvangrijke antieke resten in T. verdienen
vermelding het amfitheater, de boog van
Caracalla,
de Minerva-tempel, een christelijke basiliek met
baptisterium (4e eeuw) en de grote byzantijnse
citadel.
Lit. H. Treidler (PRE 6A, 249-252). P. Romanelli (EAA 7, 829v). P.-A. Février (Princeton Encyclopedia of Classical Sites, Princeton 1976, 914v). - S. Gsell, Le musée de Tébessa (Paris 1902). E. Sérée de Roche, Tébessa, antique T. (Algiers 1952). R. Lequément, Fouilles dans l'amphithtatre de Tébessa (Bulletin d'Archéologie algérienne 2, 1967, 105-122). [Nuchelmans]