Titus

(1) Titus, vriend en reisgezel van de apostel Paulus. In de Hand wordt hij niet genoemd. Hij was van heidense afkomst en dus niet besneden. Daarom nam Paulus hem als 'test case' mee naar het apostelconcilie in Jeruzalem, waar de kwestie van de besnijdenis aan de orde kwam (Gal 2, 1 en 3). T. werd door Paulus naar Corinthe gezonden om te bemiddelen in het conflict met deze gemeente (2Cor 2, 13; 7, 6; 8, 6-23; 12,18) en slaagde er blijkbaar in het geschil bij te leggen (2Cor 7, 13-15). Volgens Tit 1, 4 verbleef hij later op Kreta, waar hij de aan hem gerichte brief ontving. Volgens 2Tim 4, 10 deelde T. Paulus' gevangenschap en werd hij belast met een speciale zending naar Dalmatië. Volgens de traditie stierf hij als bisschop van Kreta.


Lit. E. Fascher (PRE 6A, 1579-1586). Zie Pastorale brieven. [Bouwman]


(2) Titus, bisschop van Bostra, de hoofdstad van de romeinse provincie Arabia, in de 4e eeuw. Hij zou door Julianus Apostata van zijn bisschopszetel zijn verdreven. Van zijn literaire vaardigheld legt het werk Tegen de manicheeën in vier boeken, dat kort na 363 geschreven is, getuigenis af. Het is tot 3,7 in het grieks bewaard, terwijl we over een volledige syrische vertaling beschikken. In de eerste twee boeken werkt T. met zuiver filosofische argumenten; in de laatste twee worden oud- en nieuwtestamentische passages die in de controverse met de manicheeën een rol speelden, geanalyseerd. Via talrijke catenenfragmenten kennen we zijn Lucas-homilieën gedeeltelijk; van een preek op het feest van Epiphanie zijn syrische fragmenten bewaard gebleVen.


Lit. Uitgaven: MPG 18, 1069-1264. De syrische tekst van Tegen de manicheeën in P.A. de Lagarde, Titi Bostreni contra Manichaeos libri quatuor Syriace (Berlin 1859, ²Hannover 1924). De catenenfragmenten in J. Sickenberger, T. von Bostra. Studien zu dessen Lukashomilien (TU 21, 1, Leipzig 1901). De syrische fragmenten van de Epiphanie-homilie in I. Rucker, Florilegium Edessenum anonymum (Sitzungsberichte der Bayerischen Akad. Wiss., Philosophisch-historische Abteilung, Heft 5, München 1933) 82-87. - R.P. Casey (PRE 6A, 1586-1591). - Bardenhewer 3, 269-273. Quasten 3, 359-362. - A. Baumstark, Der Text der Mani-Zitate in der syrischen Übersetzung des T. von Bostra (OC ser. HI, 6, 1931, 23-42). P. Nagel, Neues griechisches Material zu T. von Bostra (Studia Byzantina 2, Berlin 973) 285-350. J. Reuss, Bemerkungen zu den LukasHomilien des T. von Bostra (Bb 57, 1976, 538-541). [Bartelink]


Afkortingen Lijst van Namen