Uraeus

Uraeus of Ureüs (Οὐραιος), volgens Manetho naam van de slang die op het voorhoofd van de egyptische goden en koningen prijkt. Egyptisch i 'r.t betekent 'zij die zich opricht' en geeft uitstekend de houding van de goddelijke cobra weer. Aanvankelijk is de U. een zelfstandig juweel, aan een diadeem bevestigd, dat vaak boven de nemes of hoofddoek gedragen wordt. Sinds het Middel-Rijk is hij aan de kroon bevestigd en er wordt dan een beneden-egyptische U. van de opper-egyptische onderscheiden. De eerste belichaamt de sang Uto, de tweede de gier Nechbet en dit geeft er aanleiding toe dat, bv. op het gouden masker van Tutanchamon, de slang en de kop van de gier de kroon sieren. De betrekking van de U. tot Uto wordt door meerdere teksten bevestigd en dit laat veronderstellen dat de cobra als symbool van het prehistorische koninkrijk van Buto het eerst gedragen is geworden door Horus, die te Buto thuis hoorde en zelf koning was. Van hem zou dit symbool op de andere goden en op alle koningen overgegaan zijn.

De cobra beschermt de god en vernietigt zijn vijanden met haar brandende adem. Zij is zijn oog, dat uit hem ontsproten is. Op grond van deze opvatting is de U. verbonden geworden met de Mythe van het Zonneoog (Ubastet). Op de foto is duidelijk de Uraeus met de gier op de gouden grafkist van Toetanchamon te zien.


Lit. RÄR 844-847. [Vergote]


Lijst van Goden