Elea
Elea (Ὑέλή
of Ἐλέα, latijn Velia), ionische kolonie
aan de Tyrrheense Zee, ca. 40 km ten zuiden van
Paestum bij het huidige Castellammare della Bruca.
De kolonie werd tussen 540 en
535 vC gesticht door emigranten uit het kleinaziatische
Phocaea die door de
Carthagers en
Etruriërs
uit Alalia op Corsica waren
verdreven, en bereikte spoedig een grote bloei. Zij verwierf
vooral bekendheid door de filosofische school der
Eleaten.
In de punische oorlogen
reeds bondgenoot van Rome, werd E. na de
bondgenotenoorlog (91-89)
municipium en bleef tot in de keizertijd belangrijk.
Moderne opgravingen hebben plaats gevonden sinds
1927 en vooral sinds 1949. De meest recente campagnes
(1961vv), geleid door M. Napoli, hebben
twee stadskernen blootgelegd, die, elk door een
eigen ringmuur omgeven, verbonden zijn door de
indrukwekkende Porta Rosa, en voorts resten van
tempels en huizen en vele beeldhouwwerken.
Lit. G. Radke (PRE 8 A, 2399-2405). M. Napoli (EAA 7, 111-116). - Uitvoerig overzicht van de huidige stand van het onderzoek in La Parola del Passato 108-110, 1966, 153- 420. [J. A. de Waele]