Vasio, welvarende stad in
Gallia Narbonensis, gelegen
in het vruchtbare dal van de Ouveze ca. 165 km
ten zuiden van Lyon en 30 km ten oosten van de
Rhône, thans Vaison-la-Romaine). V. was een van
de hoofdsteden van de Vocontii,
na hun onderwerping aan het romeinse gezag in
124 en 123 vC; welke betekenis de plaats voordien
had, is niet duidelijk. V. werd nooit ommuurd in de
oudheid en verkreeg ook nimmer de status van een
romeinse colonia. Wel werd het intensief geromaniseerd,
zoals uit het archeologisch onderzoek duidelijk
blijkt. De omvangrijke opgravingen (sinds 1906,
vooral onder leiding van J. Sautel) hebben vele en
indrukwekkende resten van de antieke stad aan het
licht gebracht. V. strekte zich hoofdzakelijk uit tussen
de Ouveze, waarover nog een antieke brug ligt,
en de Puymin-heuvel.
In de wijk Puymin zijn een aantal rijke particuliere woningen, een porticus en
een nymphaeum blootgelegd, alsmede een fraai,
grotendeels gerestaureerd theater, waarvan de oorsprong
tot het begin van de 1e eeuw teruggaat; in
de wijk La Villasse zijn eveneens particuliere woningen
opgegraven, voorts een basilica en thermen. Het
torum is nog niet ontdekt. Van de talrijke teruggevonden
kunstwerken verdienen vermelding een kopie
van de Diadumenos van
Polycletus (thans in
het British Museum), standbeelden van de keizers
Tiberius en Hadrianus en van keizerin
Sabina, en
voorts ontelbare kunst- en gebruiksvoorwerpen; het
merendeel van deze vondsten wordt bewaard in het
plaatselijk museum. Reeds ca. 300 was V. de zetel
van een bisschop. Na herhaalde verwoestingen tijdens
de volksverhuizing herrees de stad op beperkte
schaal en werd een belangrijk religieus centrum. Uit
V. waren o.a. Nero's leraar
Afranius Burrus
en de historicus
Pompeius Trogus
geboortig, misschien ook
Tacitus.
Lit. P. Goessler (PRE 8A, 440-453). J. Briegleb (EAA 7, 1093v). C. Goudineau (Princeton Encyclopedia of Classical Sites, Princeton 1976, 955-957). - J. Sautel, Vaisón dans l'antiquité 1-3 (Avignon 1926v). Id., Vaison dans l'antiquité, Suppléments. Travaux et recherches de 1927 à 1940 1-3 (ib. 1941v). Id., Le théatre de Vaison et les théatres romains de la vallée du Rhône (ib. 1946). Id., Vaison-la-Romaine. Sites, histoire et monuments (Lyon 1955). C. Goudineau, Les fouilles de la Maison au Dauphin. Recherches sur la romanisation de Vaison-la-Romaine 1-2 (Callia Suppl. 37, Paris 1979). [Nuchelmans]