Yazilikaya
(1) Yazilikaya bij Boğazköy, rotsheiligdom 1,6
km ten noordoosten van de hethitische hoofdstad
Hattusa, 150 km ten oosten van Ankara. Y. werd
ca. 1250 vC voorzien van een serie rotsreliëfs, voorstellende
de oden en godinnen van het rijk, die waarschijnlijk
ter gelegenheid van het hier gevierde
Nieuwjaarsfeest - resp. van links en van rechts optrekken
ter wederzijdse begroeting. Hun rangorde
en bijschriften laten zien dat het hurritische element
(Hurrieten) in de theologie van het rijk de toon
aangaf. Op het middenpaneel staat de stormgod
Tessup op twee berggoden tegenover zijn wederhelft
Hebat, die door een leeuwin gedragen wordt.
Een jonge leeuw draagt hun zoon
Šarruma. Een
kleinere rotsspleet terzijde van de zojuist beschreven
ruimte is wellicht ca. 1225 vC voorzien van reliëfs
die de onderwereldgod met zijn trawanten
voorstellen. In hun tegenwoordigheid wordt koning
Tudhalija IV binnengeleid door zijn beschermgod
Sarrumma. Tezamen met drie columbaria en
een standbeeldvoetstuk met opschrift 'Tudhalija' ernaast
duiden deze reliëfs erop dat de zijkamer diende
voor de cultus van de dode koning en zijn familie.
Lit. K. Bittel/J. Boessneck/B. Damm/H. G. Güterbock, Das hethitische
Felsheiligtum Y. (= K. Bittel ed., Bogazköy/Hattusa 9, Berlin
1975). H. G. Güterbock, Les hiéroglyphes de Y. (Paris 1982).
(2) Yazilikaya bij Eskisehir 200 km ten westen van Ankara,
phrygisch rotsreliëf, voorstellend een gevel bekroond
door een acroterium, in de deur waarvan men
waarschijnlijk tijdens godsdienstoefeningen een
god(inn)enbeeld plaatste. De gevel is met 8e-eeuwse
geometrische ornamenten versierd en voorzien van
een opschrift dat koning Midas vermeldt.
[Van Loon]