Thanatos

vaas EuphroniosThanatos (Θάνατος) is in de griekse mythologie de verpersoonlijking van het gebeuren dat aan de mens het leven ontrukt. Geboren uit Nyx en Erebus, tweelingbroer van Hypnos, is hij minder een goddelijke figuur dan de onverbiddelijke macht achter het dagelijks feit van het onontkoombare sterven. Door het volksgeloof gevreesd, wordt hij door de dichterlijke fantasie als donker, onbuigzaam, onverhoeds toeslaand wezen getekend. Bij Homerus krijgt hij alleen gestalte waar hij met Hypnos het lijk van Sarpedon naar Lycië terugvoert (vaak voorgesteld op grieks vaatwerk; zie hiernaast); zo ook als tragi-komische figuur in de sage van Sisyphus of, bij Euripides, waar Heracles hem zijn prooi Alcestis ontrukt. Ook als verlosser uit het lijden, als schenker van de eeuwige slaap blijft T. veeleer een troostmotief dan een goddelijk wezen. Als persoonlijke doodsmacht maakt hij in de literatuur plaats voor Hades, en in het griekse volksgeloof vooral voor Charon.

Lit. O. Waser (Roscher 5, 481-527). A. Lesky (PRE 5A, 1245-1268). C. Saletti (EAA 7, 798v). - K. Heinemann, T. in Poesie und Kunst der Griechen (München 1913). J. Hjertén, Hypnos och T. i dikt och kunst (Stockholm 1951). J.-C. Eger, Le Sommeil et la Mort dans la Grèce antique (Paris 1966). [ Sanders ]



mythen