Zeno (Ζήνων), christelijk auteur, bisschop van
Verona (4e
eeuw, waarschijnlijk ca. 371 gestorven). De 93 tractatus
(preken) die we van hem kennen - waaronder
77 vrij korte, die eerder de indruk wekken schetsen
te zijn - weerspiegelen het christelijk leven van zijn
tijd. Er zijn boeiende teksten in te vinden over de
doop en de paasliturgie. Ook doet Z. zich hier kennen
als een fel bestrijder van het heidendom, van
het arianisme
en van de misstanden in zijn eigen
gemeente. Dat hij de afrikaanse tekstvorm van de
bijbel bezigt behoeft op zichzelf nog niet te betekenen
dat hij uit Noord-Afrika stamt, maar de indicatie
wordt versterkt door het gegeven dat Z., een
rhetorisch goed geschoold schrijver, met name de
schrijvers uit die regio uitstekend blijkt te kennen:
christelijke als Tertullianus,
Cyprianus en Lactantius,
maar ook een profaan auteur als
Apuleius.
Men heeft in zijn werk verder sporen van de invloed
van Cicero, Vergilius en
Ovidius gevonden.
Lit. Uitgaven: MPL 11, 253-528. J. B. Giuliari, S.Z.nis episcopi Veronensis
sermones (Verona 1883). G. Ederle, S.Z.nis alteri sermones
(ib. 1956). B. Lófstedt (CC 22, Turnhout 1971). Duitse vertaling
door A. Bigelmair (BKV² 10, 1934). - K. Wegenast (PRE l0A
147-149). G. Bardy (DTC 15, 3685-3690). - Bardenhewer 3, 477-481.
- A. Bigelmair, Z. von Verona (Münster 1904). F. Dölger, Das
Sonnengleichnis in einer Weihnachtspredigt des Bischofs Z. von
Verona Antike und Christentum 6, 1940, 1-56). G. Ederle, la peregrinatio
S.Z.nis (Vita Veronense 15, Verona 1962). G.P. Marchi/A.
Orlandi/M. Brenzoni, Il culto di san Z. nel Veronese (ib. 1972).
Studi zenoniani. In occasione del XVI centenario della morte di san
Z. (ib. 1974). B. Löfstedt/D. W. Packard, A Concordance to the
Sermons of Bishop Z. of Verona (New York 1975). C. Truzzi, La
liturgia di Verona al tempo di san Z. (ca. 360-380). Riti, usanze,
teologia (Studia Patavina 27, 1980,539-564). [Bartelink]